Helsińska Fundacja Praw Człowieka zawiadamia prokuraturę ws. Julii Przyłębskiej

Helsińska Fundacja Praw Człowieka skierowała do prokuratora generalnego zawiadomienie o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez byłą prezes Trybunału Konstytucyjnego Julię Przyłębską. Fundacja zarzuca jej bezprawne kształtowanie i zmienianie składów orzekających w latach 2015-2020 w celu uzyskania oczekiwanych rozstrzygnięć w sprawach o kluczowym znaczeniu ustrojowym i politycznym.

Według HFPC działania te mogły wyczerpywać znamiona przekroczenia uprawnień przez funkcjonariusza publicznego. Organizacja twierdzi, że zmiany składów miały zapewnić korzyści samej prezes oraz podmiotom trzecim. Zawiadomienie jest efektem wieloletnich starań fundacji o dostęp do danych o składach sędziowskich, które uzyskała dopiero po zakończeniu postępowań sądowych.

Analiza zmian składów orzekających

Fundacja wskazała, że w latach 2015-2020 w Trybunale Konstytucyjnym doszło do zmian składów sędziowskich w 885 sprawach. Analiza wykazała, że w co najmniej 176 przypadkach decyzje te zostały podjęte z powodów innych niż śmierć sędziego lub zakończenie jego kadencji. HFPC podkreśla, że w niektórych sytuacjach okoliczności przewidziane w przepisach wykorzystywano jedynie jako pretekst do modyfikacji składu.

Reakcja Julii Przyłębskiej

Była prezes Trybunału Konstytucyjnego stanowczo zaprzeczyła oskarżeniom fundacji w oświadczeniu opublikowanym w mediach społecznościowych. Julia Przyłębska podkreśliła, że sędzia TK podlega wyłącznie Konstytucji, a ustawa regulująca postępowanie przed Trybunałem nie opisuje wszystkich sytuacji wymagających zmiany składu.

Przyłębska wskazała, że podczas jej kadencji zmarło trzech sędziów, a dziewięcioro zakończyło kadencję, co wymuszało na niej jako prezesie podjęcie działań organizacyjnych. Przypomniała również, że w przeszłości stosowano zasadę vis maior (siły wyższej), co jej zdaniem nie budziło wówczas zastrzeżeń prawnych.

Działania prokuratury

Prokurator generalny Waldemar Żurek potwierdził otrzymanie zawiadomienia i zapowiedział poważne podejście do sprawy. Poinformował, że nadał dokumentowi bieg, a sprawą zajmie się specjalny zespół Prokuratury Krajowej ds. zapobiegania negatywnym skutkom orzeczeń wydanych przez tzw. neosędziów.

Waldemar Żurek podkreślił w mediach społecznościowych, że lata ręcznego sterowania wyrokami nie zostaną pominięte w rozliczeniach. Zaznaczył, że prokuratura zamierza rozliczyć te praktyki do spodu.