Ponad 240 tysięcy kierowców Ubera w Europie pozwało firmę za algorytm

Ponad 240 tysięcy kierowców zatrudnionych za pośrednictwem platformy Uber w siedmiu państwach Europy zdecydowało się na podjęcie kroków prawnych. Pozew zbiorowy został złożony w sądzie okręgowym w Amsterdamie, gdzie znajduje się europejska siedziba spółki. Według Europejskiej Konfederacji Związków Zawodowych jest to pierwszy tego rodzaju pozew zbiorowy w tej branży na kontynencie.

W inicjatywie biorą udział także kierowcy z Polski. Krajowy wątek tej sprawy koordynuje Stowarzyszenie Kierowców Aplikacji, które gromadzi raporty od polskich kierowców i przekazuje je do szczegółowej analizy brytyjskim ekspertom.

Zarzuty dotyczące działania algorytmu i rosnących prowizji

Przedmiotem sporu jest funkcjonowanie zautomatyzowanego systemu, który przydziela kursy i ustala spersonalizowane stawki. Autorzy skargi uważają, że algorytm testuje granice wytrzymałości finansowej kierowców i systematycznie obniża stawki do poziomu minimalnego, na jaki są w stanie przystać. Sprawa dotyczy także bezprawnego wykorzystywania danych kierowców do trenowania modeli sztucznej inteligencji z naruszeniem przepisów RODO.

Podstawą oskarżeń są również ustalenia zawarte w raporcie przygotowanym przez Uniwersytet Oksfordzki oraz stowarzyszenie Worker Info Exchange. Badacze przeanalizowali 1,5 miliona przejazdów wykonanych przez 258 kierowców w latach 2016-2024. Z analizy tej wynika, że prowizja pobierana przez platformę wzrosła z 25 do nawet 50 procent i przestała być przejrzysta, przy czym wyższe prowizje pobierano przy droższych kursach. Dodatkowo od 2022 roku średni czas oczekiwania kierowców na zlecenie, podczas którego nie osiągają dochodów, wydłużył się o godzinę tygodniowo, a w samej grupie wykonujących podobną pracę wzrosły nierówności płacowe.

Kwestia systemu dynamicznej prowizji i skala strat

Kierowcy wskazują, że wprowadzony ponad dwa lata temu w Polsce system dynamicznej prowizji w założeniu miał rekompensować nieopłacalne kursy z dłuższym dojazdem do klienta poprzez pobieranie mniejszej prowizji przez firmę. W praktyce jednak, według relacji kierowców i niezależnych badaczy, mechanizm ten służył testowaniu i redukowaniu zarobków. Skalę strat finansowych poszkodowanych w Wielkiej Brytanii niezależni biegli oszacowali średnio na 5337 funtów rocznie, natomiast łączny spadek dochodów przypadający na jedną osobę od 2021 roku przekroczył 26 tysięcy funtów.

Stanowisko Ubera wobec stawianych zarzutów

Firma Uber kategorycznie odrzuciła oskarżenia, wskazując w oficjalnym oświadczeniu, że jej aplikacja oblicza ceny na podstawie danych o przejeździe w czasie rzeczywistym. Podkreślono również, że kierowcy widzą stawkę oraz trasę przejazdu przed podjęciem decyzji o przyjęciu zlecenia. Zdaniem spółki zdecydowana większość całkowitej kwoty opłaconej przez pasażera trafia bezpośrednio do kierowców, a udział procentowy samej platformy w opłatach pozostaje stabilny.