Karol Nawrocki: Nie ma innego mechanizmu zostania sędzią

W poniedziałek w Pałacu Prezydenckim odbyła się uroczystość, podczas której prezydent Karol Nawrocki przekazał akty powołania nowej grupie prawników. Do stolicy przybyli przedstawiciele wokandy rejonowej, okręgowej oraz wojewódzkich instancji administracyjnych, którzy po trudnej ścieżce zawodowej zyskali państwowe powierzenie funkcji.

Przemawiając do zebranych w Pałacu Prezydenckim, głowa państwa odwołała się do wieloletniej tradycji ustrojowej. Przypomniał on, że w ciągu ponad trzech dekad transformacji tysiące polskich arbitrów składało swoje roty bezpośrednio przed urzędującym prezydentem.

Znaczenie konstytucyjne i spór o Trybunał Konstytucyjny

Wydarzenie to stało się platformą do odniesienia się do trwającego w kraju sporu wokół Trybunału Konstytucyjnego oraz opinii międzynarodowych ciał. Prezydent wskazał, że w artykułach 8 oraz 87 Konstytucji RP brakuje odniesień do międzynarodowych trybunałów czy ciał oceniających krajowy porządek prawny. Zaznaczył również, że zachowanie wierności państwu opiera się na fundamencie konstytucyjnym.

Kontekstem wystąpienia była m.in. opublikowana we wtorek opinia Komisji Weneckiej w sprawie ślubowania sędziów Trybunału Konstytucyjnego, w której organ doradczy Rady Europy stwierdził, że należy zagwarantować niezwłoczne odbieranie ślubowania przez prezydenta od sędziów TK wybranych przez Sejm, a w przypadku opóźniania procedury dopuścił możliwość ślubowania bez fizycznego udziału głowy państwa.

Sytuacja asesorów oraz konsekwencje braku nominacji

Wcześniejszy okres wiązał się z dużymi problemami części kandydatów, ponieważ pod koniec września aż 57 asesorów sądowych nadal czekało na nominację sędziowską. Ustawowy czas na wykonywanie obowiązków sędziego przez asesorów wynosi cztery lata i dla części z tych osób termin ten już upłynął, co uniemożliwiło im wydawanie orzeczeń pomimo zachowania statusu asesorów.

Napięcie wokół procedur powoływania sędziów nasiliło się po tym, jak w środę 14 października Maciej Berek złożył ślubowanie sędziego Trybunału Konstytucyjnego w Sejmie w obecności rotę odczytanej pod nieobecność prezydenta. Prezes Trybunału Konstytucyjnego Bogdan Święczkowski nie dopuścił go do orzekania, a Karol Nawrocki zakwestionował tę procedurę.