Islandczycy odrzucają negocjacje z UE. Niemiecka prasa komentuje wynik referendum

W przeprowadzonym pod koniec sierpnia referendum 52,8 proc. Islandczyków opowiedziało się przeciwko wznowieniu rozmów o członkostwie w Unii Europejskiej, podczas gdy za takim rozwiązaniem zagłosowało 47,2 proc. wyborców. Niespełna 10 tysięcy głosów różnicy zadecydowało o tym, że Islandia nie rozpocznie integracji ze Wspólnotą.

Wynik ten uznano za porażkę rządu premier Kristrun Frostadottir, która argumentowała, że negocjacje są kluczowe dla bezpieczeństwa kraju i potencjalnego przyjęcia euro. Komentatorzy oceniają jednak, że mieszkańcom wyspy powodzi się dobrze, posiadają dostęp do unijnego rynku wewnętrznego jako członkowie NATO i nie widzą potrzeby zmian w obecnym statusie quo.

Debata w niemieckich mediach o roli referendów

W niemieckiej prasie wywiązała się dyskusja na temat zasadności poddawania tak złożonych kwestii pod głosowanie powszechne. „Brytyjskie referendum dotyczące UE było największym politycznym błędem popełnionym przez rząd państwa europejskiego w minionym dziesięcioleciu” – napisano na łamach „Sueddeutsche Zeitung”. Zdaniem autora komentarza, Michaela Neudeckera, przerzucanie odpowiedzialności na obywateli jest „opacznie pojmowaną demokracją”, a decyzje powinni podejmować politycy.

Odmienne stanowisko przedstawił dziennik „Frankfurter Allgemeine Zeitung”, według którego oddanie decyzji w ręce narodu jest w ustroju demokratycznym słusznym wyjściem. Gazeta podkreśla, że propozycja wymagała wyważenia argumentów, szczególnie w kontekście ochrony islandzkiego rybołówstwa i rolnictwa, dlatego decyzja ta powinna zostać zaakceptowana zarówno w Reykjaviku, jak i w Brukseli.

Kontekst europejskiego eurosceptycyzmu

Niemiecka prasa zauważa, że wynik głosowania na Islandii wpisuje się w szerszy trend wzrostu nastrojów sceptycznych wobec Europy. „Europejska integracja przestała być, niemal 70 lat po podpisaniu traktatów rzymskich, gwarancją sukcesu” – ocenił komentator „FAZ”, wskazując na silną pozycję sił antyunijnych w Parlamencie Europejskim.

Prasa przypomniała również o sytuacji politycznej w Niemczech oraz zbliżających się wyborach do parlamentu landowego w Saksonii-Anhalcie, gdzie partia AfD prowadzi w sondażach, postulując rezygnację z waluty euro oraz wyjście z obszaru Schengen.

Strategia informacyjna Unii Europejskiej

Komentatorka „Tageszeitung” Anne Diekhoff zauważyła, że UE nie powinna traktować wyniku głosowania jako osobistego afrontu, podkreślając silne przywiązanie Islandczyków do niezależności oraz fakt, że umowa z Unią już istnieje. Zwróciła jednocześnie uwagę na głosy zwolenników integracji, którzy wskazują na metody przeciwników wspierane przez najbogatszych przedsiębiorców czerpiących zyski spoza struktur unijnych.

Według „TAZ”, porażka w głosowaniu powinna skłonić Brukselę do pracy nad lepszą strategią informacyjną. Gazeta podkreśla, że konieczne jest przeciwdziałanie sytuacjom, w których łatwo można skłonić ludzi do odrzucenia Wspólnoty za pomocą nieprawdziwych informacji.