USA, Dania i Grenlandia z umową o bezpieczeństwie w Arktyce

Stany Zjednoczone, Dania i Grenlandia osiągnęły przełomowe porozumienie w zakresie bezpieczeństwa Arktyki i północnego Atlantyku. Porozumienie zakłada stałą kontrolę USA nad bezpieczeństwem Grenlandii, jest bezterminowe i wyklucza obecność wojskową rywali USA na wyspie bez zgody Waszyngtonu. Dokument zostanie podpisany w przyszłym tygodniu podczas Zgromadzenia Ogólnego ONZ i w celu wejścia w życie wymaga zatwierdzenia przez odpowiednie procedury parlamentarne.

Prezydent USA Donald Trump zapowiedział, że administracja niezwłocznie rozpocznie proces tworzenia znacznej obecności wojskowej w kluczowych punktach wyspy. Podkreślił jednocześnie, że umowa nie będzie wiązała się z dodatkowymi kosztami dla amerykańskich podatników.

W piątkowym komunikacie opublikowanym na platformie Truth Social szef amerykańskiej administracji Donald Trump oficjalnie przekazał wieści o sfinalizowaniu paktu z władzami Królestwa Danii oraz Grenlandii.

Zakazy dla inwestycji i baz rywali

Kluczowym elementem wypracowanego paktu jest wykluczenie wpływów mocarstw konkurencyjnych wobec USA w regionie. Porozumienie zabrania przeciwnikom Stanów Zjednoczonych posiadania baz, utrzymywania obecności wojskowej oraz prowadzenia wrażliwych inwestycji na Grenlandii bez wyraźnej zgody Waszyngtonu.

Według zapewnień prezydenta USA, umowa daje Amerykanom na zawsze prawo do podejmowania na Grenlandii wszelkich działań niezbędnych dla zapewnienia bezpieczeństwa zarówno wyspy, jak i samych Stanów Zjednoczonych.

Sekretarz stanu USA Marco Rubio uznał zawarty pakt za historyczne zwycięstwo, które trwale włącza Grenlandię do strategicznego obszaru obrony Ameryki Północnej, chroniąc interesy narodowe USA i zamykając drzwi przed jakimikolwiek wrogimi mocarstwami.

Stanowiska Danii i Grenlandii

Premier Danii Mette Frederiksen potwierdziła, że umowa uznaje suweronność i integralność terytorialną Królestwa Danii oraz prawo narodu grenlandzkiego do samostanowienia. Wskazała, że po podpisaniu dokumentu, będzie on musiał zostać zatwierdzony w toku niezbędnych procedur parlamentarne.

Premier Grenlandii Jens-Frederik Nielsen wyraził zadowolenie z ustaleń, wskazując na wzmocnienie bezpieczeństwa w ramach zachodniego sojuszu. Podkreślił, że porozumienie uwzględnia interesy Grenlandii i jej rolę w globalnej współpracy międzynarodowej.

Kontekst historyczny i głosy analityków

USA posiadają już bazę wojskową Pituffik na Grenlandii na mocy wcześniejszych umów z 1951 i 1992 roku. Nowe porozumienie jest efektem prac grupy roboczej powołanej w styczniu 2026 roku, w skład której weszli Lars Lokke Rasmussen, Vivian Motzfeldt, JD Vance oraz Marco Rubio, a która zajęła się sprawą po wcześniejszych roszczeniach Donalda Trumpa dotyczących ewentualnej aneksji wyspy.

W styczniu 2026 roku Donald Trump publicznie sugerował możliwość użycia siły wojskowej w celu przejęcia kontroli nad wyspą, jednak od tego postulatu odwiódł go szef NATO Mark Rutte.

Prezydent USA Donald Trump twierdzi, że porozumienie całkowicie adresuje wszystkie liczne obawy USA dotyczące bezpieczeństwa regionu, po miesiącach gróźb dotyczących przejęcia terytorium siłą militarną.

Wcześniejsze wypowiedzi amerykańskiego przywódcy o przejęciu Grenlandii wywołały ostrą reakcję w Europie oraz skłoniły liderów państw europejskich do wydania wspólnego oświadczenia o suwerenności wyspy.