Hashim Thaci skazany na 25 lat więzienia za zbrodnie wojenne w Kosowie

Trybunał w Hadze ogłosił w środę wyrok dwudziestu pięciu lat pozbawienia wolności wobec polityka. Sędziowie orzekli, że 58-letni oskarżony ponosi odpowiedzialność za czyny popełnione podczas sprawowania funkcji dowódczych w Armii Wyzwolenia Kosowa podczas wojny w latach 1998-1999 w trakcie konfliktu z siłami serbskimi.

Sędziowie uznali, że były prezydent aktywnie uczestniczył w zbrodniach i do nich zachęcał. W uzasadnieniu wyroku wskazano na odpowiedzialność Hashima Thaçiego za śmierć 96 osób, które były przeciwnikami politycznymi lub uznano je za współpracowników serbskich służb bezpieczeństwa. Sąd potwierdził również, że 58-letni były prezydent jest winny morderstw, tortur i bezprawnego przetrzymywania ludzi.

Hashim Thaçi wysłuchał decyzji trybunału na sali sądowej w milczeniu, nie przyznając się do winy. Na poczet wymierzonej kary sędziowie zaliczyli czas dotychczas spędzony w areszcie śledczym. Oskarżyciele domagali się dla oskarżonego kary 45 lat więzienia, jednak orzekający skład uniewinnił polityka od najcięższych zarzutów dotyczących zbrodni przeciwko ludzkości.

Trzej inni byli wyżsi dowódcy UCK także usłyszeli wyroki w tym samym procesie. Sąd wymierzył Jakupowi Krasniqiemu karę dwudziestu pięciu lat pozbawienia wolności, Kadri Veseli został skazany na 18 lat więzienia z uwzględnieniem okresu aresztowania, natomiast Rexhep Selimi został skazany na 13 lat więzienia, wliczając czas spędzony za kratami. Jednocześnie trybunał oczyścił wszystkich czterech oskarżonych z sześciu zarzutów dotyczących zbrodni przeciwko ludzkości, argumentując, że oskarżyciele nie zdołali udowodnić zaplanowania tych czynów w ramach szerokiej i zorganizowanej kampanii wymierzonej w cywilów.

Kontekst działania trybunału

Specjalna Izba Sądowa dla Kosowa funkcjonuje w ramach kosowskiego systemu sprawiedliwości, jednak z uwagi na ryzyko zastraszania świadków jej siedzibę umiejscowiono w Hadze. W składzie orzekającym zasiadają międzynarodowi sędziowie i prokuratorzy, a sąd wspierany jest przez Unię Europejską. Instytucja ta działa niezależnie od nieistniejącego już Międzynarodowego Trybunału Karnego dla byłej Jugosławii.

Działalność trybunału od początku budziła kontrowersje wśród Albańczyków, którzy zarzucali sądowi stronniczość i próbę podważenia uczciwości działań UCK podczas wojny. W stolicy Kosowa, Prisztinie, tysiące ludzi zgromadziły się przed telebimami, aby obserwować ogłoszenie wyroku, reagując na decyzję sądu protestami i gwizdami. Glauk Konjufca, szef MSZ Kosowa, ocenił wyrok jako niesprawiedliwy i szkodliwy dla historii kraju.

Tło konfliktu

Armia Wyzwolenia Kosowa rozpoczęła działalność w latach 90. XX wieku, dążąc do niepodległości Kosowa, które stanowiło wówczas prowincję Serbii. W wyniku regularnego konfliktu z siłami serbskimi w 1998 roku zginęło około 13 tysięcy osób. Działania te zakończyły się interwencją NATO, która wymusiła wycofanie serbskich wojsk.

Kosowo ogłosiło niepodległość w 2008 roku, czego nie uznaje Serbia oraz niektórzy stali członkowie Rady Bezpieczeństwa ONZ, w tym Rosja i Chiny. Hashim Thaçi, który w swojej karierze pełnił funkcje premiera, a w latach 2016-2020 prezydenta kraju, zrezygnował ze stanowiska po postawieniu mu zarzutów w 2020 roku.