Sąd apelacyjny w USA wstrzymał egzekucję Christy Pike w Tennessee

Szósty Okręgowy Sąd Apelacyjny Stanów Zjednoczonych wydał w środę decyzję o tymczasowym wstrzymaniu egzekucji Christy Pike.

Interwencja sądu nastąpiła na niespełna dwie godziny przed zaplanowanym wykonaniem kary za pomocą zastrzyku trucizny w zakładzie Riverbend Maximum Security Institution w Nashville. Władze stanu Tennessee natychmiast skierowały wniosek do Sądu Najwyższego USA o uchylenie tej decyzji i zezwolenie na przeprowadzenie procedury.

Tennessee nie przeprowadziło jednak egzekucji Christy Pike, jedynej kobiety przebywającej w celi śmierci w tym stanie, mimo późniejszej interwencji Sądu Najwyższego USA, który pozwolił na wykonanie kary. Podczas środowej procedury, która rozpoczęła się około godziny 20:00, podano dwie dawki substancji chemicznych, jednak Pike nie straciła przytomności, nadal biło jej serce, a świadkowie słyszeli, jak skarży się na ból w ramieniu.

Po wystąpieniu komplikacji kobietę przetransportowano do zewnętrznej placówki medycznej, a gubernator stanu Bill Lee ogłosił wstrzymanie zaplanowanych na ten rok egzekucji w celu przeprowadzenia niezależnego przeglądu procedur. Kobieta miała zostać przewieziona z więzienia dla kobiet do zakładu Riverbend, a władze zgodziły się, by na miejsce eskortowały ją funkcjonariuszki, zgodnie z jej prośbą.

Zbrodnia sprzed trzech dekad

Christa Pike została skazana za brutalne morderstwo 19-letniej Colleen Slemmer, do którego doszło w 1995 roku w Knoxville. Pike miała wówczas 18 lat, a sprawa wywołała ogromne emocje ze względu na okrucieństwo czynu oraz fakt wyrycia na ciele ofiary symbolu pentagramu, co wiązano z fascynacją okultyzmem.

Oskarżyciele podnosili w procesie, że oskarżona traktowała ocalałą ze szkoleniowego programu dla trudnej młodzieży koleżankę jako rywalkę w relacji uczuciowej. W opisywanym ataku uczestniczyli również partner skazanej Tadaryl Shipp oraz powiązana z grupą Shadolla Peterson, która doprowadziła poszkodowaną w odizolowaną okolicę.

W zbrodni brali udział także 17-letni Tadaryl Shipp, który otrzymał wyrok dożywocia z możliwością zwolnienia warunkowego, oraz Shadolla Peterson, która współpracowała ze śledczymi w zamian za łagodniejszą karę. Pike nie kwestionowała swojego udziału w ataku, jednak jej obrońcy wielokrotnie podnosili argumenty dotyczące traumatycznego dzieciństwa skazanej.

Kontrowersje wokół wyroku

Obrońcy Pike od lat argumentują, że 50-letnia dziś kobieta nie powinna zostać stracona, powołując się na jej trudną przeszłość, która nie została w pełni przedstawiona ławie przysięgłych podczas procesu w 1996 roku. Zdiagnozowano u niej chorobę afektywną dwubiegunową oraz zespół stresu pourazowego.

Adwokaci podkreślają, że jako dziecko i nastolatka była ofiarą przemocy seksualnej, w tym gwałtów w wieku 11 i 17 lat. Argumentują również, że w świetle dzisiejszej wiedzy o rozwoju mózgu młodzieży, wyrok śmierci dla osoby, która w chwili przestępstwa miała 18 lat, jest nieproporcjonalny.

Przeciwnicy egzekucji, w tym Robin Maher z Death Penalty Information Center, ocenili, że gdyby sprawę sądzono dzisiaj, ława przysięgłych znająca historię wykorzystywania Pike nie skazałaby jej na śmierć. Dodatkowo Pike pozwała stan, twierdząc, że protokół egzekucji narusza jej wolność wyznania, gdyż wyklucza obecność buddyjskiego doradcy duchowego.

Stanowisko gubernatora i rodziny ofiary

Przed planowaną egzekucją gubernator Tennessee, Bill Lee, oficjalnie odrzucił wniosek o ułaskawienie, oświadczając, że podtrzymuje wyrok wymierzony przez stan. Gubernator podjął decyzję 28 września po dokładnym rozważeniu sprawy.

Matka zamordowanej Colleen Slemmer, May Martinez, publicznie popierała egzekucję, argumentując, że pozwoli jej to zamknąć traumatyczny rozdział życia i uzyskać spokój. Po nieudanej próbie egzekucji Martinez wyraziła wściekłość na władze stanu, oskarżając je o całkowitą porażkę w organizacji procesu.

Kontekst międzynarodowy i statystyki

Sprawa przyciągnęła uwagę ekspertów ds. praw człowieka z ramienia ONZ, którzy wezwali do zamiany kary śmierci dla Pike. Kobiety stanowiły zaledwie 18 ze wszystkich 1683 egzekucji przeprowadzonych w USA od przywrócenia kary śmierci w 1976 roku.

Pike byłaby pierwszą kobietą straconą w Tennessee od 1820 roku, jeśli wyrok zostanie wykonany. W nowożytnej historii stanu byłaby również jedyną osobą straconą za przestępstwo popełnione jako nastolatka.