Grzegorz Braun zniszczył pomnik UPA w Dołhobyczowie; prokuratura prowadzi śledztwo

Europoseł Grzegorz Braun zniszczył za pomocą ciężkiego narzędzia pomnik żołnierzy UPA w miejscowości Białystok w gminie Dołhobyczów. Nagranie z aktu wandalizmu zostało opublikowane przez polityka w internecie. W odpowiedzi na te wydarzenia Ministerstwo Spraw Zagranicznych Ukrainy wydało oficjalny komunikat, w którym potępiło zniszczenie grobu i pomnika, żądając od Polski odpowiedniej oceny prawnej czynu oraz naprawy szkody.

Ukraińska dyplomacja podkreśliła, że nikt nie ma prawa zamieniać pamięci o zmarłych w spektakl dla celów politycznych, a działania te są haniebne i niemoralne, zwłaszcza w czasie toczącej się wojny. Resort spraw zagranicznych Ukrainy zaznaczył, że oczekuje ochrony miejsc pamięci po obu stronach granicy.

Śledztwo prokuratury i działania służb

Prokuratura Rejonowa w Hrubieszowie oraz Prokuratura Okręgowa w Zamościu prowadzą śledztwo w sprawie zniszczenia pomnika i znieważenia grupy narodowości ukraińskiej. Rzecznik Prokuratury Okręgowej w Zamościu prok. Rafał Kawalec poinformował, że zabezpieczono nagranie dokumentujące zdarzenie oraz przesłuchano świadków. Choć nikomu nie postawiono jeszcze zarzutów, śledczy nie wykluczają procedury uchylenia immunitetu europosłowi.

Aspirant sztabowa Edyta Krystkowiak z Komendy Powiatowej Policji w Hrubieszowie przekazała, że funkcjonariusze zabezpieczają dowody i prowadzą dochodzenie również w kierunku nienawiści na tle narodowościowym oraz uszkodzenia mienia.

Historia i status prawny miejsca

Pomnik znajduje się na terenie uroczyska Białystok i upamiętnia 41 żołnierzy UPA, którzy zginęli w walce z NKWD w lutym 1946 roku. Obiekt w obecnej formie z granitowym obeliskiem powstał w 2019 roku, a pierwotne upamiętnienie w tym miejscu wywodzi się z lat 90. XX wieku.

Według dr. hab. Jacka Romanka z IPN w Lublinie, powiązanie obiektu z rzeczywistym miejscem pochówku nie jest potwierdzone historycznie, a pomnik powstał bez wymaganych zezwoleń na terenie dawniej należącym do Skarbu Państwa. Lubelski Urząd Wojewódzki potwierdził, że obiekt nie znajduje się w oficjalnej ewidencji grobów i cmentarzy wojennych.

Miejsce to było w przeszłości wielokrotnie dewastowane, w tym poprzez malowanie farbami oraz odcinanie metalowych elementów konstrukcyjnych. Pomimo wcześniejszych incydentów, ostatnie wydarzenia z udziałem polityka Konfederacji Korony Polskiej wywołały największy oddźwięk dyplomatyczny i prawny.