87. rocznica wybuchu II wojny światowej. Uroczystości na Westerplatte z udziałem władz państwowych

Punktualnie o godz. 4:45 w Gdańsku rozległy się syreny alarmowe, upamiętniające moment niemieckiego ataku na polską Wojskową Składnicę Tranzytową w 1939 roku. W uroczystościach wzięli udział prezydent Karol Nawrocki, premier Donald Tusk, minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz, wicemarszałek Sejmu Piotr Zgorzelski, szef Kancelarii Prezydenta Zbigniewa Boguckiego oraz szef BBN Bartosz Grodecki. Obecni byli także przedstawiciele władz samorządowych, w tym prezydent Gdańska Aleksandra Dulkiewicz, służby mundurowe z generałem Wiesławem Kukułą na czele oraz harcerze.

Przed głównymi obchodami na Cmentarzu Żołnierzy Wojska Polskiego na Westerplatte złożono wieniec „Od Narodu”. W ramach ceremonii odegrano hymn państwowy, podniesiono flagę na maszt oraz zapalono Znicz Pokoju. Major Patryk Koroś z Dowództwa Garnizonu Warszawa odczytał Apel Pamięci, po którym oddano salwy armatnie.

Przemówienie prezydenta Karola Nawrockiego

Prezydent Karol Nawrocki w swoim przemówieniu podkreślił, że Westerplatte jest jednym z najważniejszych symboli walki, a Wieluń – miejscem niezasłużonego cierpienia cywilów. Zaznaczył, że 1 września 1939 roku rozpoczął się proces hekatomby polskiego narodu, w którym zginęło 6 milionów obywateli II Rzeczypospolitej. Prezydent wskazał, że prawda o tym okresie jest słabo znana lub ignorowana przez zachodnich sojuszników oraz obecne władze w Berlinie.

Prezydent stwierdził, że Niemcy nie potrzebowały Adolfa Hitlera, aby przejawiać pogardę wobec Polaków, przywołując antypolskie nastroje w XIX-wiecznych Prusach oraz w okresie Republiki Weimarskiej. Nawrocki wezwał premiera Donalda Tuska oraz całą klasę polityczną do solidarności w staraniach o reparacje od strony niemieckiej. Zaznaczył, że uzyskanie zadośćuczynienia jest kwestią historycznej sprawiedliwości oraz bezpieczeństwa przyszłości, a otrzymane środki mogłyby wesprzeć modernizację Wojska Polskiego.

Prezydent zarzucił również władzom brak realnego sojuszu, wskazując, że w Berlinie wciąż nie powstał pomnik polskich ofiar II wojny światowej, a polska mniejszość w Niemczech nie posiada takich samych praw jak mniejszość niemiecka w Polsce.

Historyczne tło obrony Westerplatte

1 września 1939 roku, jeszcze przed wschodem słońca, pancernik Schleswig-Holstein otworzył ogień w stronę polskiej składnicy. Załoga dowodzona przez majora Henryka Sucharskiego odpierała ataki z morza, lądu i powietrza przez siedem dni, mimo znacznej przewagi liczebnej i technicznej strony niemieckiej. Szacuje się, że w momencie wybuchu starć w placówce stacjonowało od 182 do 240 polskich żołnierzy.

Straty polskie wyniosły 15 zabitych i około 30 rannych, podczas gdy straty niemieckie oceniane są na około 50 zabitych i blisko 120 rannych. Przebieg walk obfitował w trudne decyzje dowódcze, w tym chwilowe załamanie majora Sucharskiego 2 września oraz przejęcie inicjatywy przez kapitana Franciszka Dąbrowskiego, który zdecydował o kontynuowaniu obrony mimo rozkazu kapitulacji.