Dezinformacja po zamachu w Krakowie. Rola polityków i rosyjskich botów

Fałszywe doniesienia dotyczące ataku na krakowskim Rynku Głównym zaczęły pojawiać się w internecie już kilkadziesiąt minut po tym, jak 24-letni Michał Oksiński wjechał samochodem na płytę rynku i otworzył ogień z broni automatycznej do przechodniów. Według ministra cyfryzacji Krzysztofa Gawkowskiego, nieprawdziwe narracje były tworzone i powielane w Polsce przez polityków oraz osoby nazywane pseudodziennikarzami, a następnie przechwytywane przez rosyjskie boty i konta trolli.

Minister Gawkowski wskazał, że zaangażowanie polityków w rozpowszechnianie kłamstw sprawiło, iż zasięgi organiczne tych treści były znacznie wyższe niż w standardowych sytuacjach monitorowanych przez resort. Eksperci z Ośrodka Analizy Dezinformacji NASK zidentyfikowali szereg powtarzających się fałszywych wątków, które miały na celu wywołanie chaosu informacyjnego.

Główne wątki fałszywych narracji

Najpopularniejsze fake newsy sugerowały, że operacja ta została uknuta przez rząd RP przy udziale Unii Europejskiej, a motywem przewodnim miało być zablokowanie Marszu Niepodległości. Inne teorie spiskowe łączyły tragiczne wydarzenia z protestami przed Trybunałem Konstytucyjnym, co dotarło do 14 milionów odbiorców.

Szeroko rozpowszechniano również nieprawdziwe twierdzenie, jakoby napastnik był żołnierzem, co osiągnęło zasięg blisko 18 milionów wyświetleń. W sieci pojawiały się także insynuacje o ukraińskim pochodzeniu zamachowca, jego związkach z armią ukraińską oraz sugestie, że cała strzelanina była zainscenizowaną akcją z udziałem statystów.

Działania rządu i krytyka mediów

Zespół reagowania kryzysowego przy Ministerstwie Cyfryzacji, z udziałem NASK oraz służb specjalnych, rozpoczął pracę w sobotę o godzinie 17. Zespoły operacyjne prowadziły stały monitoring, spotykając się co kilka godzin, także w nocy. W ciągu pierwszych 24 godzin zgłoszono ponad 2 tys. kont do zablokowania lub moderacji.

Minister Gawkowski skrytykował również sposób relacjonowania wydarzeń przez Telewizję Republika. Zarzucił stacji rozpowszechnianie kłamstw o nieobecności policji na miejscu zamachu i wyraził nadzieję, że Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji nałoży na nią dotkliwą karę.

Bilans ataku w Krakowie i Ostrowcu Świętokrzyskim

Sobotnia strzelanina na krakowskim rynku przyniosła tragiczną frekwencję ofiar: zginęło 6 osób, a 15 zostało rannych. Sam sprawca, Michał Oksiński, zginął w trakcie wymiany ognia z funkcjonariuszami. W ramach prowadzonego śledztwa policja przeszukała także mieszkanie rodzinne mężczyzny w Ostrowcu Świętokrzyskim, gdzie odnaleziono ciała jego rodziców oraz siostry.