Wystąpienie byłego prezydenta w Gdańsku
Lech Wałęsa w 46. rocznicę zawarcia Porozumień Sierpniowych wziął udział w uroczystościach przed Pomnikiem Poległych Stoczniowców. Byłemu przywódcy „Solidarności” towarzyszyła prezydent Gdańska Aleksandra Dulkiewicz, byli stoczniowcy oraz przedstawiciele Europejskiego Centrum Solidarności.
Przynieśliście mnie na ramionach, a przyjdzie czas, że będą we mnie i was rzucać kamieniami. Dlatego że odnieśliśmy naprawdę wielkie, piękne, mądre zwycięstwo, ale byliśmy do tego zwycięstwa w ogóle nieprzygotowani
Diagnoza kondycji współczesnej demokracji
Były prezydent stwierdził, że opozycja nie była przygotowana do zwycięstwa w latach 80., a upadek komunizmu oraz Związku Radzieckiego pozbawił społeczeństwo jednoczącego go celu, co wyklucza możliwość odtworzenia związku w jego dawnej formie. W jego opinii obecnie brakuje klimatu sprzyjającego jedności, ponieważ różne interesy narodów i jednostek przeważają nad wspólnymi wartościami.
Wałęsa podał w wątpliwość jakość współczesnych systemów demokratycznych, oceniając je jako dalekie od ideału. Wskazał, że konieczne jest przedefiniowanie kluczowych pojęć politycznych, takich jak lewica, prawica oraz sama demokracja, aby dostosować je do wyzwań globalnych i technologicznych.
Były prezydent stwierdził, że w obecnej demokracji nie zajmują najwyższych stanowisk najmądrzejsi i najbardziej uczciwi ludzie. Ostrzegł też, że brak ratowania systemu doprowadzi do sytuacji, w której społeczeństwa podpalą Polskę, Europę i świat.
Zdaniem byłego prezydenta struktury państwowe ukształtowane w XX wieku nie przystają do obecnej rzeczywistości. Wezwał do podjęcia działań na rzecz ochrony systemu demokratycznego, argumentując, że obecne tendencje społeczne stanowią jego zaprzeczenie. Ostrzegł, że bez pilnych zmian społeczeństwa mogą doprowadzić do zagrożenia bezpieczeństwa w regionie i na świecie.
Tło historyczne Porozumień Sierpniowych
Podpisane 46 lat temu porozumienie między Komisją Rządową a Międzyzakładowym Komitetem Strajkowym umożliwiło powstanie NSZZ „Solidarność”. Był to pierwszy w bloku komunistycznym legalny, niezależny od władz związek zawodowy, który wynegocjował m.in. prawo do strajku, ograniczenie cenzury oraz budowę pomnika upamiętniającego ofiary Grudnia '70.
Obchody rocznicowe w Gdańsku mają w tym roku podzielony charakter. Osobne wydarzenia zorganizowały miasto wraz z Europejskim Centrum Solidarności, a inne NSZZ „Solidarność” z udziałem prezydenta Karola Nawrockiego.