Terminy wypłat i automatyzacja procesu
Dodatkowe świadczenie w 2026 roku zostanie wypłacone automatycznie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, co oznacza, że świadczeniobiorcy nie muszą składać żadnych wniosków. Środki trafią do uprawnionych osób wraz z wrześniową emeryturą, rentą lub rodzicielskim świadczeniem uzupełniającym. Wypłaty w ZUS rozpoczną się 1 września, a kolejne transze zaplanowano na 6, 10, 15, 20 i 25 września. Dla osób pobierających świadczenia przedemerytalne przewidziano termin 1 października.
KRUS nie tworzy osobnego harmonogramu przelewów, integrując wypłatę czternastki z terminami standardowymi, czyli około 7, 8, 10, 15, 20 i 25 września. Także seniorzy otrzymujący świadczenia kwartalnie powinni spodziewać się dodatkowych środków we wrześniu. O prawie do czternastki zadecyduje sytuacja formalna uprawnionego na dzień 31 sierpnia 2026 r.
Kwoty świadczenia i mechanizm złotówka za złotówkę
Pełna wysokość czternastej emerytury w 2026 roku wynosi 1978,49 zł brutto, co odpowiada aktualnej kwocie najniższej emerytury. Pełną sumę otrzymają osoby, których podstawowe świadczenie nie przekracza 2900 zł brutto. Powyżej tego progu obowiązuje zasada „złotówka za złotówkę”, co oznacza, że dodatkowa wypłata jest pomniejszana o kwotę przekroczenia limitu. W efekcie, świadczenie nie zostanie przyznane, jeśli po wyliczeniu okaże się niższe niż 50 zł brutto, co następuje przy emeryturach przekraczających 4828,49 zł brutto.
– Czternasta emerytura trafi do osób uprawnionych wraz z podstawowym świadczeniem. Wypłaty rozpoczną się 1 września. Kolejne terminy to 6, 10, 15, 20 i 25 września. Osoby pobierające świadczenia przedemerytalne otrzymają dodatkowe świadczenie 1 października. Co ważne, seniorzy nie muszą podejmować żadnych działań. ZUS wypłaci pieniądze automatycznie razem z wrześniową emeryturą lub rentą – wyjaśnia Anna Grabowska regionalny rzecznik prasowy ZUS w woj. warmińsko-mazurskim.
Od czternastki pobierana jest składka zdrowotna oraz zaliczka na podatek dochodowy. Świadczenie jest natomiast chronione przed egzekucjami komorniczymi i innymi potrąceniami. Nie wlicza się ono również do dochodu przy ustalaniu prawa do pomocy społecznej czy świadczeń uzupełniających dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji.
Specyfika wypłat w KRUS i zbieg świadczeń
Osoba posiadająca prawo do kilku świadczeń emerytalno-rentowych otrzymuje tylko jedną czternastkę. W przypadku zbiegu uprawnień do świadczeń z KRUS oraz ZUS, organem wypłacającym dodatkowe pieniądze jest zazwyczaj ZUS, chyba że mowa o zbiegu świadczeń rolniczych. W przypadku rent rodzinnych, do których uprawnionych jest kilka osób, KRUS dokonuje podziału jednej czternastki proporcjonalnie do liczby uprawnionych na dzień 31 sierpnia.
– W oddziale ZUS Warszawa III przeciętne świadczenie emerytalne wynosi 5242,26 zł brutto – a więc więcej niż wynosi próg całkowitej utraty czternastki. Oznacza to, że statystyczny emeryt obsługiwany przez ten oddział nie dostanie we wrześniu ani złotówki dodatkowego świadczenia, mimo że ustawowo czternastka miała trafić do zdecydowanej większości świadczeniobiorców w kraju.
– Pieniądze trafią na konta automatycznie, bez wniosku, razem ze zwykłą wypłatą emerytury lub renty.