Afera wokół rządowego raportu za 200 tys. zł. Podejrzenia o użycie AI

Raport zatytułowany „Polaków portret własny – Część I. Raport o DNA marki Polska – perspektywa wewnętrzna” powstał w ramach zadania publicznego „Marka Polska – podstrategia turystyczna”. Na jego realizację Ministerstwo Sportu i Turystyki przekazało 200 tys. zł Stowarzyszeniu Konferencje i Kongresy w Polsce, na podstawie umowy z 5 czerwca 2025 roku. Dokument prezentowany był jako pierwsze tak kompleksowe badanie dotyczące polskiej tożsamości i wizerunku, a za jego stronę merytoryczną odpowiada dr hab. Barbara Mróz-Gorgoń wraz z zespołem z Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu. Autorami opracowania są również Fundacja Marka Polska Think Tank oraz Akademia Leona Koźmińskiego.

Autorami opracowania są również Fundacja Marka Polska Think Tank oraz Akademia Leona Koźmińskiego.

Błędy merytoryczne i kuriozalne tezy

Publiczną dyskusję nad jakością raportu zainicjował Sebastian Meitz z Instytutu Sobieskiego, który w serii wpisów wskazał na szereg rażących nieścisłości. Autorzy opracowania podają między innymi, że 95 procent młodych Polaków mówi płynnie po angielsku, a do tego powszechnie posługują się językiem mandaryńskim. Wśród innych kontrowersyjnych treści znalazła się informacja, jakoby w Polsce było jedynie pięciu noblistów, oraz stwierdzenie, że Katowice leżą w „północnym centrum” kraju.

Podejrzenia o wykorzystanie sztucznej inteligencji

Oprócz błędów faktograficznych, raport wykazuje cechy typowe dla niskiej jakości tekstów tworzonych przez modele AI. W dokumencie występują nieuzasadnione anglicyzmy, kuriozalna składnia oraz wtrącenia w obcych językach, takie jak: „HIPOTEZA PSYCHOLOGICZNA: To wskazuje na SYNDROM IMPOSTORA na POZIOMIE NARODOWYM – Despite RZECZYWISTYCH OSIĄGNIĘĆ, BRAK WEWNĘTRZNEGO PRZEKONANIA o SWOJEJ WARTOŚCI”.

Sebastian Meitz wskazał również na liczne błędy techniczne, takie jak nielogiczna numeracja przypisów, która po liczbie 3 przeskakuje do 41 i 517, a także puste odnośniki oraz bibliografię zawierającą skróty „n.d.” charakterystyczne dla opracowań anglojęzycznych. Ekspert posłużył się detektorem AI, który ocenił prawdopodobieństwo wygenerowania treści przez sztuczną inteligencję na 81 procent.

Krytyka ze strony środowisk dziennikarskich

Sprawa wzbudziła emocjonalne reakcje w mediach, w tym wśród dziennikarzy, którzy ocenili raport jako przykład tzw. AI slop, czyli niskiej jakości treści automatycznej. Radosław Ditrich z portalu zero.pl wprost zarzucił autorom marnotrawstwo publicznych środków, krytykując brak profesjonalizmu w pracy, która powinna spełniać standardy naukowe.

Barbara Mróz-Gorgoń, która pełni funkcję pełnomocnika rządu ds. promocji marki Polski, nie odniosła się publicznie do zarzutów dotyczących autorstwa raportu. Została ona powołana na to stanowisko przez premiera Donalda Tuska 29 lipca 2026 roku.