Nowy model finansowania pomocy zagranicznej
Po zlikwidowaniu w 2025 roku USAID, instytucji dotychczas koordynującej amerykańską pomoc rozwojową i humanitarną, rząd USA przeszedł na system umów dwustronnych. Nowe porozumienia zawierają klauzule wykluczające finansowanie jakichkolwiek działań związanych z promowaniem lub wykonywaniem aborcji. Restrykcje te dotyczą organizacji pozarządowych nawet w sytuacjach, gdy na takie cele przeznaczane byłyby środki niepochodzące z budżetu Stanów Zjednoczonych.
Strategia ta wiąże się ze znacznym wsparciem dla sektora wyznaniowego. W sierpniu 2026 roku Departament Stanu USA ogłosił przekazanie 2 mld dolarów na rzecz chrześcijańskich organizacji humanitarnych działających w strefach konfliktów. Jest to największa od ponad dwóch dekad suma amerykańskiej pomocy zagranicznej skierowana wyłącznie do organizacji wyznaniowych.
Dyplomacja wokół Deklaracji Konsensusu Genewskiego
Istotnym elementem polityki Waszyngtonu jest upowszechnianie Deklaracji Konsensusu Genewskiego, zainicjowanej w 2020 roku. Dokument ten neguje istnienie międzynarodowego prawa do aborcji i akcentuje tzw. prawo do życia. Obecnie sygnatariuszami inicjatywy są 46 państwa, w tym m.in. Arabia Saudyjska, Rosja oraz Burkina Faso. Choć początkowo do grupy tej należała również Polska, w kwietniu 2025 roku wycofała się ona z poparcia dokumentu.
W sierpniu 2026 roku odpowiedzialność za promocję deklaracji powierzono biuru spraw międzynarodowych amerykańskiego resortu zdrowia pod kierownictwem działaczki antyaborcyjnej Bethany Kozmy. Skuteczność tych działań potwierdziły wizyty urzędniczki w Argentynie i Hondurasie, które niedługo później przystąpiły do inicjatywy. Celem administracji jest wzmocnienie pozycji państw antyaborcyjnych w agendach organizacji międzynarodowych.
Skutki dla planowania rodziny
Według szacunków organizacji MSI Reproductive Choices, likwidacja USAID przyczyniła się do spadku światowego finansowania planowania rodziny o 140 mln dolarów. Zmiana ta znacząco ograniczyła dostęp do środków antykoncepcyjnych, szczególnie na kontynencie afrykańskim. Ponad połowa państw afrykańskich przystąpiła do Deklaracji Konsensusu Genewskiego, a lokalni promotorzy dążą do przyjęcia Afrykańskiej Karty Rodziny, Suwerenności i Wartości Afrykańskich przez Unię Afrykańską w lutym 2027 roku.
Konsekwencje tych zmian opisuje badanie opublikowane na łamach czasopisma medycznego „The Lancet”. Autorzy wskazują, że jeśli w latach 2025–2030 amerykańskie środki nie zostaną zastąpione przez inne źródła finansowania, może dojść do 40–55 mln nieplanowanych ciąż oraz 12–16 mln niebezpiecznych zabiegów aborcji.