Głosowanie w Sejmie i dalsze losy ustawy

Sejm przyjął ponownie ustawę o opodatkowaniu nadzwyczajnych zysków firm z sektora paliwowego. Za przyjęciem regulacji głosowało 237 posłów, przeciw było 202, a jeden poseł wstrzymał się od głosu. Po zakończeniu prac w Sejmie ustawa trafi pod obrady Senatu.

Zmiany w terminach i zasady opodatkowania

W toku prac parlamentarnych przegłosowano poprawki Koalicji Obywatelskiej, które zmieniły okres obowiązywania podatku. Danina ma być naliczana od marca 2026 r. do marca 2027 r., podczas gdy pierwotny projekt zakładał zakończenie okresu opodatkowania w grudniu 2026 r.

Zgodnie z ustawą podatnikami będą przedsiębiorcy zajmujący się wytwarzaniem paliw ciekłych na terytorium Polski lub ich sprowadzaniem z zagranicy. Stawka podatku dla producentów wyniesie 60 proc. nadwyżki przychodów ponad marżę referencyjną z 2025 roku, powiększoną o 20 proc., przy czym marża ta nie może być niższa niż 2 proc.

Dla sprzedawców paliw, którzy ich nie produkują, stawka wyniesie 50 proc. Wprowadzono również poprawkę ograniczającą podatek dla tych podmiotów, tak aby nie przekroczył on 50 proc. dochodu lub zysku netto przypadającego proporcjonalnie na rok podatkowy.

Program osłonowy i kontrowersje wokół przepisów

Premier Donald Tusk zapowiedział, że po podpisaniu ustawy przez prezydenta rząd przywróci program osłonowy „Ceny Paliwa Niżej”. Wpływy z podatku, szacowane pierwotnie na 4 mld zł, mają sfinansować pakiet, którego całkowity koszt Ministerstwo Finansów oceniło na około 5,2 mld zł.

Poprzednia wersja ustawy została w lipcu skierowana przez prezydenta Karola Nawrockiego do Trybunału Konstytucyjnego w trybie kontroli prewencyjnej. Kancelaria Prezydenta RP argumentowała wówczas, że przepisy naruszają zasadę niedziałania prawa wstecz.

Szef Kancelarii Prezydenta RP Zbigniew Bogucki ocenił, że wprowadzenie podatku spowoduje przerzucenie kosztów na inne osoby i podtrzymał zarzut naruszenia konstytucyjnej zasady „lex retro non agit”. Z kolei rząd argumentuje, że ustawa jest reakcją na nadzwyczajną sytuację wywołaną konfliktem na Bliskim Wschodzie.

Równoległe plany prezydenta

Szef Gabinetu Prezydenta RP Paweł Szefernaker zapowiedział, że do końca tygodnia Karol Nawrocki wniesie do Sejmu własny projekt ustawy dotyczącej cen paliw. Regulacja, nazywana „Paliwo kosztuje normalnie”, ma zakładać ustawowe ograniczenie marż koncernów paliwowych, zwolnienie sprzedaży paliw na stacjach z podatku od sprzedaży detalicznej oraz przywrócenie elastycznych stawek akcyzy.