Kancelaria Prezydenta krytykuje ustawę paliwową i proponuje własne rozwiązania

Kancelaria Prezydenta RP opublikowała komunikat dotyczący rządowej ustawy o podatku od nadzwyczajnych zysków firm paliwowych, którą Sejm ponownie uchwalił 18 września 2026 roku. Zdaniem Pałacu Prezydenckiego, obecna wersja przepisów nadal zawiera istotne wady konstytucyjne, w tym rozwiązanie o charakterze retroaktywnym. Ustawa przewiduje bowiem objęcie daniną przychody osiągane od 1 marca 2026 roku, mimo że samo wejście w życie regulacji zaplanowano dopiero na 1 listopada 2026 roku.

Propozycja funduszu celowego

Kancelaria Prezydenta wskazuje, że rządowa ustawa nie zawiera prawnych gwarancji, iż wpływy z nowego podatku rzeczywiście obniżą ceny paliw dla kierowców, stanowiąc jedynie dochód budżetu państwa. W odpowiedzi na te wątpliwości KPRP zaproponowała utworzenie wyodrębnionego państwowego funduszu celowego. Środki zgromadzone w ramach tego funduszu byłyby przeznaczane wyłącznie na obniżki cen paliw oraz rekompensatę dla budżetu państwa z tytułu ubytków w wpływach z VAT, akcyzy i podatku od sprzedaży detalicznej.

Paweł Szefernaker podkreślił konieczność jasnego powiązania nowego obciążenia fiskalnego z konkretnym celem społecznym. Postuluje on, aby każda złotówka z nowego mechanizmu trafiała bezpośrednio do portfeli kierowców, bez omijania Konstytucji oraz bez wykorzystywania tych pieniędzy do łatania dziury budżetowej.

Alternatywny projekt prezydencki i dalsze kroki

Prezydent Karol Nawrocki przypomniał, że już w lipcu 2026 roku skierował poprzednią wersję ustawy paliwowej do Trybunału Konstytucyjnego w trybie kontroli prewencyjnej, podnosząc m.in. zarzut działania prawa wstecz. Kancelaria Prezydenta apeluje teraz o szybkie rozpoczęcie prac nad alternatywnym projektem prezydenckim, który zakłada m.in. czasowe wprowadzenie maksymalnych marż rafineryjnych i importowych oraz sankcje za obchodzenie przepisów.

KPRP sugeruje również, że obniżka podatku VAT na paliwa mogłaby zostać wprowadzona niezwłocznie za pomocą rozporządzenia, bez konieczności czekania na zakończenie prac nad ustawami. Jednocześnie Kancelaria zadeklarowała gotowość do dalszych konsultacji z rządem, aby wypracować spójne i zgodne z prawem rozwiązania stabilizujące rynek paliwowy.