Historyczne znalezisko w Lublinie: odnaleziono fragmenty żydowskich macew

Podczas prowadzenia robót ziemnych w rejonie ulicy Wrońskiej w lubelskiej dzielnicy Bronowice natrafiono na cztery fragmenty żydowskich macew. O odkryciu poinformował Lubelski Wojewódzki Konserwator Zabytków, podkreślając historyczne znaczenie znaleziska.

Miejsce to znajduje się w sąsiedztwie dawnego drugiego getta, które podczas okupacji niemieckiej utworzono na Majdanie Tatarskim.

Kim był Josef Arje Bursztyn?

Najlepiej zachowanym elementem jest fragment macewy pozbawionej kolumn. Badania inskrypcji wykazały, że nagrobek upamiętniał Josefa Arjego Bursztyna ha-kohena, syna Natana.

Zmarły był wdowcem pochodzącym z Biskupic, który w chwili śmierci w 1924 roku miał 70 lat. Pracował jako szkolnik, czyli posługacz szkoły, do którego obowiązków należało między innymi upowszechnianie obwieszczeń gminy żydowskiej, doręczanie pozwów sądowych oraz zwoływanie wiernych na modlitwę.

Ustalono, że mężczyzna mieszkał prawdopodobnie przy ul. Lubartowskiej 36 w Lublinie, a jego pierwotnym miejscem pochówku była otwarta część nowego cmentarza żydowskiego w rejonie dzisiejszej alei Andersa. Macewa została wystawiona 17 marca 1938 roku i najprawdopodobniej została wówczas wykorzystana wtórnie.

Analiza pozostałych fragmentów

Drugi z zabezpieczonych fragmentów nie posiadał pełnych danych osobowych, jednak dzięki analizie akrostychu wykonanej przez Monikę Tarajko ustalono, że nagrobek poświęcono mężczyźnie o imieniu Chanoch Henoch. Cechy pisma oraz rodzaj kamienia wskazują, że obiekt ten powstał prawdopodobnie na początku XX wieku.

Pozostałe dwa odnalezione fragmenty macew również zostały zabezpieczone, aby nie uległy dalszym uszkodzeniom. Po konsultacjach z Gminą Wyznaniową Żydowską w Warszawie planowane jest ich przewiezienie na teren nowego cmentarza żydowskiego w Lublinie, gdzie znajdą godne miejsce spoczynku.