Byli prezesi TK ocenili działania prezydenta. „Nie sprzyja rozwiązaniu kryzysu”

W opublikowanym oświadczeniu czterej byli prezesi Trybunału Konstytucyjnego: Marek Safjan, Jerzy Stępień, Bohdan Zdziennicki oraz Andrzej Zoll, wyrazili poparcie dla działań podjętych przez sędziów legalnie powołanych przez obecny Sejm. Ich zdaniem podjęte kroki mają na celu przywrócenie funkcji i statusu Trybunału jako instytucji chroniącej prawa i wolności obywatelskie oraz stanowią odpowiedź na wieloletni paraliż organu.

Autorzy dokumentu podkreślili, że TK pozostaje w głębokim kryzysie od ponad 10 lat. Wskazali, że składy orzekające były obsadzane z udziałem osób wadliwie powołanych, z pominięciem sędziów wybranych zgodnie z prawem, a działalność sądu konstytucyjnego została sparaliżowana z powodu unikania zwoływania Zgromadzenia Ogólne Sędziów TK.

W ocenie byłych szefów Trybunału brak wykonania orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, które dotyczyły przywrócenia niezależności i bezstronności instytucji, doprowadził do ograniczenia obywatelom skutecznej ochrony ich praw, w tym korzystania ze skargi konstytucacyjnej.

Krytyka postawy prezydenta Karola Nawrockiego

W oświadczeniu ostro skrytykowano zachowanie prezydenta Karola Nawrockiego, stwierdzając, że jego postawa nie sprzyja zażegnaniu kryzysu konstytucyjnego. Prezydent Karol Nawrocki przerwał lot do Senegalu i przyjechał w nocy do siedziby TK w piątek, co miało bezpośredni związek z napiętą sytuacją w sądzie konstytucyjnym.

Byli prezesi zarzucili mu, że od wielu miesięcy wspólnie z sędzią Bogdanem Święczkowskim blokował dostęp do pełnienia obowiązków sędziom wybranym przez Sejm, a w miniony piątek podjął próbę ingerencji w autonomię sądu. Sygnatariusze dokumentu zażądali umożliwienia sędziom przeprowadzenia procedur przewidzianych prawem.

Wśród kluczowych postulatów wymieniono podjęcie uchwał w sprawie wniosków prokuratora generalnego dotyczących uchylenia immunitetów sędziom Bogdanowi Święczkowskiemu i Bartłomiejowi Sochańskiemu. Sygnatariusze podkreślili, że nie istnieje inna droga pozwalająca na zakończenie kryzysu i przywrócenie społeczeństwu w pełni sprawnego Trybunału Konstytucyjnego.

Sytuacja wokół TK i reakcje polityczne

Do eskalacji konfliktu doszło po ogłoszeniu w piątek przerwy w czynnościach prezesa TK Bogdana Święczkowskiego i wiceprezesa Bartłomieja Sochańskiego. Sędzia Anna Korwin-Piotrowska zwołała Zgromadzenie Ogólne sędziów TK na wtorek, 3 listopada m.in. w celu uchwalenia budżetu na kolejny rok.

Wydarzenia wokół Trybunału skłoniły głowę państwa do powrotu do Warszawy, gdzie doszło do sporów i przepychanek przed budynkiem. Po opuszczeniu TK prezydent ogłosił pilne konsultacje z siłami parlamentarnymi i w sobotę prowadził rozmowy w Pałacu Prezydenckim.

Tego samego wieczoru orędzie wygłosił premier Donald Tusk, który ocenił, że sytuacja jest kolejną odsłoną procesu niszczenia rządów prawa przez PiS oraz prezydentów Andrzeja Dudę i Karola Nawrockiego, dodając, że państwo musi egzekwować sprawiedliwość. Z kolei doradca prezydenta Błażej Poboży określił wystąpienie szefa rządu jako kuriozalne i nonsensowne.