Polska liderem unijnego eksportu do Ukrainy z rekordową nadwyżką handlową

Polska ugruntowała swoją pozycję kluczowego partnera gospodarczego Ukrainy w ramach Wspólnoty. Według najnowszego „Monitora spraw ukraińskich”, bazującego na danych Eurostatu, w okresie dwunastu miesięcy kończącym się w maju 2026 roku wartość polskiego eksportu na ten rynek osiągnęła 14,1 mld euro. Stanowi to wzrost o około 169% w porównaniu z końcówką 2020 roku, gdy sprzedaż wynosiła 5,2 mld euro.

W tym samym przedziale czasowym polski import towarów z Ukrainy wzrósł w wolniejszym tempie, zwiększając się z 2,5 mld euro do 4,4 mld euro, co odpowiada wzrostowi o około 72%. Wartość importu z Ukrainy do Polski w maju 2026 r. wyniosła 4,4 mld euro, co oznacza wzrost o ok. 72% wobec grudnia 2020 r. Znaczna różnica w dynamice obu kierunków wymiany handlowej wygenerowała dla Polski rekordową nadwyżkę w wysokości 9,7 mld euro, podczas gdy jeszcze pod koniec 2020 roku wartość ta wynosiła 2,7 mld euro.

Zjawisko to wpłynęło na zwiększenie udziału Ukrainy w całkowitym polskim wywozie, który w ciągu omawianych lat wzrósł z poziomu 2,2% do 3,8%. Relacja wypracowanej nadwyżki do całkowitej wartości eksportu na rynek ukraiński poprawiła się w tym czasie z 51,7% do 69,1%.

Polska największym dostawcą w UE

Pozycja Polski jako głównego unijnego eksportera do Ukrainy uległa dalszemu wzmocnieniu. W maju 2026 roku polski udział w unijnym eksporcie na ten kierunek wyniósł 29,5%, podczas gdy w grudniu 2020 roku wskaźnik ten kształtował się na poziomie 22,7%. Kolejnymi najważniejszymi partnerami handlowymi Ukrainy wewnątrz UE są Niemcy, Węgry, Czechy oraz Włochy.

Analiza BGK wskazuje, że znaczący wpływ na dynamikę eksportu od lutego 2022 roku miały trzy grupy towarów: produkty energetyczne, broń wraz z amunicją oraz sprzęt lotniczy. Łącznie odpowiadały one za ponad połowę, bo około 53,4%, odnotowanego wzrostu sprzedaży.

Szczególnie intensywny przyrost dotyczył dostaw surowców energetycznych, których wartość wzrosła z początkowych 100 mln euro do 2,7 mld euro w maju 2026 roku. Polska stała się także istotnym ogniwem zaopatrzenia obronnego, kontrolując blisko 45% unijnego eksportu w sektorach zbrojeniowym i lotniczym na Ukrainę.

Struktura polskiego eksportu i importu

Poza sektorem energetycznym i obronnym, fundamentem wymiany pozostaje handel cywilnymi towarami przemysłowymi. W tej kategorii eksport zwiększył się z 4,3 mld euro do 8 mld euro, obejmując przede wszystkim maszyny, nawozy, aparaturę elektryczną oraz samochody osobowe. Grupa ta wygenerowała ponad połowę łącznej nadwyżki handlowej.

W imporcie towarów z Ukrainy, obok produktów przemysłowych, coraz większą rolę odgrywały artykuły rolno-spożywcze, których udział w maju 2026 roku wyniósł 33,3%. Mimo to, całkowita wartość ukraińskiego importu żywności do Polski zmalała w porównaniu z marcem 2023 roku, kiedy przekraczała 2,5 mld euro, osiągając w maju 2026 roku 1,4 mld euro.

Produkty rolne pozostają jedyną istotną grupą towarową z ujemnym saldem handlowym dla Polski, choć deficyt ten został znacząco ograniczony. W marcu 2023 roku ujemne saldo przekraczało 1,6 mld euro, natomiast w maju 2026 roku obniżyło się do około 309 mln euro, głównie dzięki zmianom w handlu olejami roślinnymi i paszami.

Kontekst polityczny

Portal Ukraińska Prawda wskazuje na doniesienia dotyczące wyzwań w eksporcie zboża oraz prośby prezydenta WołodYmyra Zełenskiego skierowane do państw sąsiedzkich o zezwolenie na tranzyt produktów rolnych.

W publikacji przypomniano także informacje, według których Polska i Rumunia miały negatywnie odnieść się do pomocy w eksporcie zbóż w czasie kryzysu logistycznego na Morzu Czarnym.

Dodatkowo przytoczono oświadczenie węgierskiego premiera Pétera Magyara dotyczące rozmów prezydenta Ukrainy na szczycie UE na temat możliwości transportu produktów przez terytorium Polski, Słowacji, Węgier oraz Rumunii.