Rosjanie masowo uciekają z kraju w obawie przed mobilizacją. Kreml uszczelnia system poboru

Obecnie rosnące obawy przed powtórką tego scenariusza są podsycane doniesieniami ukraińskiego wywiadu o planach powołania do końca roku nawet kilkuset tysięcy rezerwistów. Niezależny portal Ważnyje Istorii poinformował, że w połowie sierpnia popyt na wynajem mieszkań w Gruzji i Armenii wzrósł o 20-35 proc., a organizacja Kowczeg odnotowała w sierpniu sześciokrotnie więcej zapytań o wyjazd z Rosji niż w maju. Rosjanie najczęściej pytali o możliwości życia w Armenii, Gruzji, Serbii oraz krajach Ameryki Łacińskiej.

Eksperti obrońcy praw człowieka wskazują, że rosyjskie władze wyciągnęły wnioski z chaosu mobilizacyjnego sprzed dwóch lat. Od wiosny komendy uzupełnień prowadzą wzmożone gromadzenie danych o rezerwistach, w tym o mężczyznach poniżej 55. roku życia. Aleksiej Tabałow z organizacji Szkoła Poborowego ostrzega, że urzędnicy żądają nawet adresów krewnych, co ma ułatwić namierzanie osób próbujących się ukrywać.

Kluczowym elementem przygotowań jest wdrożony system cyfrowych wezwań wojskowych, który w przeciwieństwie do papierowych dokumentów z 2022 roku, staje się wiążący w chwili publikacji w sieci. Automatycznie pociąga to za sobą zakaz opuszczania kraju i powiadomienie służb granicznych.

Dodatkowo Władimir Zołotow, szef Gwardii Narodowej, podpisał dekret nakazujący ochronę obiektów i personelu przed zagrożeniami w czasie mobilizacji, co według analityków wskazuje na planowane użycie sił bezpieczeństwa w procesie przymusowego poboru. Zdaniem eksperta wojskowego Ołeksandra Kowalenko, zmiany te sugerują przygotowania do bardziej represyjnej formy mobilizacji.

Ponadto Wall Street Journal, powołując się na źródła wywiadowcze, donosi o prowadzonych przez Rosję testach gotowości w regionach, sprawdzających procedury powoływania i rozmieszczania żołnierzy. Choć oficjalnie Kreml stanowczo zaprzecza planom mobilizacji, nazywając doniesienia o niej ukraińską prowokacją, sytuacja na froncie staje się dla władz trudna. Ambasador Rosji przy ONZ Wasilij Nebenzja podkreślił, że masowa mobilizacja nie jest planowana.

Jednak straty rosyjskiej armii – według byłego naczelnego dowódcy Sił Zbrojnych Ukrainy Ołeksandra Syrskiego – przekroczyły liczbę dostępnych ochotników. Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski przekazał 11 sierpnia, że według ukraińskiego wywiadu Rosja planuje po wyborach powszechną mobilizację, a straty rosyjskiego wojska sięgają co najmniej 30 tys. żołnierzy miesięcznie.

W Penzie, gdzie doszło do siłowych zatrzymań cywilów, mieszkańcy zaczęli formować oddziały samoobrony, co stanowi rzadki przykład bezpośredniego oporu wobec praktyk rekrutacyjnych. Analitycy przewidują, że Władimir Putin będzie unikał oficjalnej decyzji o mobilizacji co najmniej do zakończenia wyborów parlamentarnych, zaplanowanych na 18-20 września. Mimo to Aleksiej Tabałow ocenia, że dla obecnej władzy mobilizacja pozostaje jedynym sposobem na zaspokojenie dążenia do zniszczenia Ukrainy.