Kanada wnioskuje o dołączenie do Połączonych Sił Ekspedycyjnych

Premier Kanady Mark Carney poinformował w środę 16 września podczas wizyty w Wielkiej Brytanii o oficjalnym złożeniu wniosku o przystąpienie do Połączonych Sił Ekspedycyjnych (Joint Expeditionary Force, JEF). Decyzja zapadła po spotkanju z premierem Wielkiej Brytanii Andym Burnhamem, podczas którego politycy omówili kwestie pogłębienia partnerstwa w dziedzinie bezpieczeństwa i obronności.

W komunikacie biura prasowego rządu Kanady wskazano, że premier Carney podziękował stronie brytyjskiej za poparcie kanadyjskiej kandydatury. Obaj szefowie rządów podkreślili historyczne więzi oraz wspólne wartości łączące oba kraje, które stanowią fundament ich ścisłej relacji.

Czym są Połączone Siły Ekspedycyjne

Struktura wojskowa JEF powstała w 2014 roku pod przywództwem Wielkiej Brytanii. W jej skład wchodzą obecnie Dania, Estonia, Finlandia, Islandia, Łotwa, Litwa, Holandia, Norwegia i Szwecja, a od 2025 roku w ramach poszerzonego partnerstwa współpracuje z nimi Ukraina.

Siły te zaprojektowano z myślą o szybkiej reakcji kryzysowej. Działają niezależnie od NATO, choć mogą wspierać operacje Sojuszu Północnoatlantyckiego, koncentrując się na obronie regionu Europy Północnej, Bałtyku i Arktyki.

Współpraca przemysłowa i gospodarcza

Podczas rozmów w Wielkiej Brytanii liderzy dyskutowali także o kooperacji w ramach Global Combat Air Programme (GCAP), czyli wspólnego projektu Wielkiej Brytanii, Włoch i Japonii, którego celem jest budowa myśliwca nowej generacji. Kanada posiada w tym programie status obserwatora od lipca 2026 roku.

Tematem spotkania było również zacieśnienie współpracy gospodarczej między krajami. Rozmowy obejmowały obszary takie jak nowe technologie oraz bezpieczne wykorzystanie sztucznej inteligencji.

Wizyta w Parlamencie Europejskim

Przed spotkaniem z brytyjskim premierem Mark Carney gościł w Parlamencie Europejskim, gdzie wysłuchał orędzia o stanie Unii Europejskiej. Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen zadeklarowała chęć wypracowania statusu pierwszego członka stowarzyszonego UE dla Kanady.

Współpraca z UE miałaby obejmować minerały krytyczne, przemysł obronny, sztuczną inteligencję, bezpieczeństwo energetyczne oraz usługi finansowe. W reakcji na te plany prezydent USA Donald Trump określił zbliżenie Kanady z Europą jako śmieszne i zarzucił Kanadzie nieuczciwe praktyki handlowe.