Badanie PISA 2025: Polscy uczniowie w czołówce Unii Europejskiej

We wszystkich trzech obszarach objętych badaniem PISA 2025 – rozumowaniu w naukach przyrodniczych, umiejętnościach matematycznych oraz rozumieniu czytanego tekstu – polscy uczniowie uzyskali wyniki powyżej średniej dla 38 krajów OECD oraz 27 państw Unii Europejskiej. W zakresie nauk przyrodniczych średni wynik polskich piętnastolatków wyniósł 495 punktów, co stawia Polskę w ścisłej czołówce UE, ustępując jedynie Estonii i Finlandii. W matematyce polscy uczniowie zdobyli średnio 484 punkty, a w rozumieniu czytanego tekstu 482 punkty, plasując się w obu kategoriach tuż za Estonią, a w przypadku czytania również za Irlandią.

Wyniki te są zbliżone do rezultatów uzyskanych przez polskich uczniów w poprzedniej edycji badania w 2022 roku. Eksperci Instytutu Badań Edukacyjnych – Państwowego Instytutu Badawczego zaznaczają, że mimo globalnego trendu spadkowego w wielu państwach OECD, Polsce udało się wyhamować niekorzystne tendencje. Najwyższe wyniki w badaniu ponownie odnotowano w krajach azjatyckich.

Wyzwania edukacyjne i kondycja polskich szkół

Podczas prezentacji wyników minister edukacji Barbara Nowacka podkreśliła, że choć Polska wypada stabilnie, globalny kryzys edukacyjny jest faktem, a obecne dane są istotnym sygnałem dla całego systemu. Wskazała na potrzebę długofalowych zmian, stabilności politycznej wokół edukacji oraz merytorycznego wsparcia nauczycieli. Zaznaczyła również, że planowana reforma „Kompas Jutra” uwzględnia wnioski płynące z analiz IBE.

Badanie PISA 2025 ujawniło również niepokojące dane dotyczące podejścia uczniów do edukacji i ich dobrostanu. Aż 38 proc. ankietowanych polskich piętnastolatków stwierdziło, że szkoła jest stratą czasu, a 63 proc. uważa, że nie przygotowała ich w wystarczającym stopniu do dorosłego życia. Ponadto, wskaźniki wsparcia otrzymywanego od nauczycieli przedmiotów przyrodniczych okazały się w Polsce najniższe wśród wszystkich badanych krajów.

Cyfrowe nawyki i sytuacja w szkołach

Polscy uczniowie wykazali się wysokimi kompetencjami w rozwiązywaniu problemów przy użyciu narzędzi cyfrowych, uzyskując średnio 507 punktów, co przewyższa średnią dla UE (492 pkt) oraz OECD (500 pkt). Jednocześnie raport wskazuje na problem rozpraszania uwagi przez urządzenia cyfrowe w trakcie zajęć, co potwierdziło 75 proc. badanych.

Warto odnotować, że w naukach przyrodniczych wyniki chłopców i dziewcząt były zbliżone, natomiast w czytaniu dziewczęta osiągnęły średnio o 37 punktów więcej od chłopców, którzy z kolei po raz pierwszy odnotowali przewagę 13 punktów w dziedzinie matematyki.

W badaniu PISA 2025, przeprowadzonym między marcem a kwietniem 2025 roku, wzięło udział ponad 760 tys. uczniów z 91 krajów i regionów. Polskę reprezentowała grupa 7103 uczniów z 217 placówek edukacyjnych.