Protesty w Ukrainie: Tysiące osób domagają się wyjaśnień w sprawie zmian w resorcie obrony

W niedzielę 16 sierpnia tysiące osób wyszły na ulice Kijowa, wyrażając sprzeciw wobec odwołania Mychajła Fedorowa z funkcji ministra obrony. Według relacji, około dwa tysiące uczestników manifestacji przeszło trasą od Łuku Wolności Narodu Ukraińskiego przez Chreszczatyk aż na plac Iwana Franki. Demonstracje odbyły się tego samego dnia również we Lwowie, Dnieprze, Łucku, Równem, Połtawie, Odessie, Winnicy, Chmielnickim i Czerniowcach.

Uczestnicy marszu nieśli transparenty z hasłami takimi jak „Innowacje = zwycięstwo” oraz „Korupcja zabija”. Krytykowano również nominacje Rustema Umerowa na szefa Służby Wywiadu Zagranicznego oraz Witalija Kima na ministra ds. weteranów.

Żądania wobec władz i petycje

Na punkcie kontrolnym u zbiegu ulic Instytuckiej i Olhynskiej protestujący przekazali przedstawicielowi Biura Prezydenta petycję skierowaną do Wołodymyra Zełenskiego. Autorzy dokumentu domagają się oficjalnych wyjaśnień dotyczących ostatnich decyzji personalnych w resortach obrony i spraw zagranicznych. Dmytro Koziatynski, weteran wojny i organizator protestów, wskazał na potrzebę dialogu między społeczeństwem a prezydentem, zaznaczając, że wcześniejsza próba zarejestrowania petycji online została odrzucona.

Tło polityczne i spór o resort obrony

Napięcia społeczne trwają od połowy lipca, kiedy to Mychajło Fedorow został zdymisjonowany po sześciu miesiącach kierowania resortem. Prezydent Wołodymyr Zełenski tłumaczył decyzję brakiem porozumienia między ministrem a ówczesnym naczelnym dowódcą Sił Zbrojnych Ukrainy, Ołeksandrem Syrskim. 21 lipca prezydent poinformował o dymisji Syrskiego, którego zastąpił generał major Mychajło Drapaty, powierzając obowiązki ministra obrony generałowi Jewhenijowi Chmarze. 23 lipca Zełenski zaproponował Fedorowowi funkcję wicepremiera ds. innowacji wojskowych, jednak ten odmówił przyjęcia innego stanowiska.

Społeczny wymiar protestów

Popularność Mychajła Fedorowa wynikała z jego zasług w rozwoju wojsk dronowych, cyfryzacji armii oraz reformy systemu zamówień obronnych. Według sondażu pracowni Gradus, 61 proc. Ukraińców sprzeciwiało się jego odwołaniu. Dwa dni przed niedzielnym marszem około 500 osób zgromadziło się pod siedzibą prezydenta. Podczas protestów zorganizowano także milczącą demonstrację ku pamięci ofiar wojny, ustawiając w fontannie świece i przedmioty symbolizujące niespełnione plany poległych.

Represje i działania organizacyjne

Dmytro Koziatynski zapowiedział, że organizatorzy będą kontynuować bezterminowe pokojowe demonstracje. 8 sierpnia organizacja ZMINA Human Rights Center poinformowała o usunięciu czatu na komunikatorze Telegram, służącego do koordynacji protestów, co nastąpiło po zatrzymaniu administratora grupy, Witalija Kamki.