Rozejm w okupowanych Ołeszkach
Biały Dom poinformował, że Rosja i Ukraina zgodziły się na czasowe wstrzymanie działań zbrojnych w Ołeszkach, znajdujących się w obwodzie chersońskim. Zawieszenie broni ma rozpocząć się 29 października 2026 roku i ma na celu umożliwienie dostarczenia pomocy humanitarnej oraz przeprowadzenie ewakuacji ludności cywilnej z miasta znajdującego się na skraju katastrofy.
Według danych amerykańskiej administracji, w Ołeszkach przebywa około 2 tysiące mieszkańców (niektóre szacunki wskazują na około 1700 osób), w tym dzieci i osoby starsze. Większość populacji stanowią seniorzy, którzy od długiego czasu żyją w trudnych warunkach bez dostępu do prądu, żywności czy wody pitnej, poruszając się po zaminowanych drogach.
Miasto znajduje się w bliskim sąsiedztwie Chersonia, od którego oddziela je zaledwie 4 km biegu Dniepru. Położenie na lewym brzegu rzeki, będącym pod kontrolą rosyjską od lutego 2022 roku, sprawia, że teren jest nasycony dronami, a szlaki komunikacyjne są zaminowane, co drastycznie ogranicza swobodę przemieszczania się cywilów.
Sytuacja w Oleszkach jest tragiczna. Jest to miasto na linii frontu, znajdujące się na skraju katastrofy. Pozostała tam ludność, składa się głównie z osób starszych, które pilnie potrzebują opieki medycznej, leków, żywności i czystej wody
Rola Melanii Trump w negocjacjach
Pierwsza dama USA Melania Trump osobiście wynegocjowała zawieszenie broni, inicjując rozmowy z władzami obu państw i pełniąc rolę wyłącznego pośrednika. Do negocjacji wykorzystała kanały komunikacji ustanowione wcześniej przy okazji porozumień dotyczących powrotu 34 dzieci wywiezionych z Ukrainy do Rosji.
Podczas jesiennego spotkania w ramach Zgromadzenia Ogólnego ONZ pierwsza dama uzyskała informacje o skali kryzysu dotykającego mieszkańców frontowej strefy. To właśnie te doniesienia stały się impulsem do podjęcia przez nią działań dyplomatycznych, w których aktywnie uczestniczyła. Prezydent Donald Trump skomentował sprawę, stwierdzając: „Świetna robota, to była jej inicjatywa”.
Proces pomocy ma zostać objęty monitoringiem bezstronnej amerykańskiej organizacji medialnej, która będzie towarzyszyć zespołom cywilnym obu krajów. Przedstawiciele władz Rosji i Ukrainy, niebędący członkami sił zbrojnych, mają odwiedzać mieszkańców w ich domach, aby ustalać ich indywidualne potrzeby.
Mieszkańcy, którzy zechcą się ewakuować, otrzymają skoordynowane wsparcie oraz transport do wybranego przez siebie miejsca docelowego. Spodziewam się, że niektórzy będą chcieli udać się do Rosji, a inni na Ukrainę
Kontekst humanitarny i polityczny
Sytuacja w Ołeszkach pozostawała dramatyczna od czasu zniszczenia tamy w Nowej Kachowce w 2023 roku, po którym większość terytorium miasta została zalana. Wiceprzewodnicząca Parlamentu Europejskiego Pina Picierno ogłosiła strajk głodowy, by zwrócić uwagę społeczności międzynarodowej na panujący w mieście kryzys humanitarny i głód.
Papież Leon XIV również odniósł się do tragicznego położenia ludności w Ołeszkach, potwierdzając, że skierował do prezydenta Federacji Rosyjskiej osobistą prośbę o humanitarne zawieszenie broni. Ukraińskie władze oficjalnie potwierdziły zawarte porozumienie, zaznaczając, że w proces dyplomatyczny zaangażowany był także Watykan.