Polacy wskazali rządowi drogę do redukcji deficytu budżetowego w sondażu IBRiS

Instytut Badań Rynkowych i Społecznych IBRiS przeprowadził sondaż na temat walki z deficytem budżetowym w dniach 4-5 września na próbie 1068 osób.

Badanie zrealizowano metodą CATI na zlecenie dziennika Rzeczpospolita.

W ramach badania zapytano respondentów, co powinien przede wszystkim zrobić rząd, żeby zmniejszyć deficyt w budżecie państwa.

Ankietowani mogli wskazać więcej niż jedną odpowiedź.

Zgodnie z wynikami badania 39,2 proc. badanych wskazało ograniczenie wydatków socjalne jako sposób na zmniejszenie deficytu.

Według 19,7 proc. respondentów rozwiązaniem jest podwyższenie podatków, natomiast zdaniem 16,8 proc. należy zmniejszyć wydatki na zbrojenia.

Tylko 7 proc. respondentów uważa, że państwo powinno dalej pożyczać pieniądze.

Jednocześnie 31,8 proc. badanych nie wskazało żadnego rozwiązania, wybierając odpowiedź trudno powiedzieć lub nie wiem.

Różnice w preferencjach wyborczych i grupach społecznych

Wśród wyborców obecnej koalicji rządzącej za zmniejszeniem wydatków socjalnych opowiada się 40,8 proc. respondentów, a za podwyższeniem podatków 40 proc., podczas gdy 23,3 proc. nie ma zdania.

W gronie sympatyków opozycji zmniejszenie wydatków socjalnych wskazuje 35,7 proc. badanych, ograniczenie wydatków na zbrojenia popiera 18 proc., a 35,5 proc. nie ma zdania.

Wśród pozostałych badanych, czyli osób niegłosujących i niezdecydowanych, za cięciami socjalnymi jest 42,3 proc., a za redukcją wydatków na zbrojenia 22,1 proc., przy czym 35,4 proc. nie ma zdania.

Szczegółowe odpowiedzi pokazują także spore rozbieżności w zależności od wieku i wykształcenia respondentów.

Przykładowo, ograniczenie wydatków socjalnych wskazuje aż 56 proc. osób w wieku od 30 do 39 lat, ale w grupie mających 70 lat i więcej odsetek ten spada do 19 proc.

Z kolei za podwyżkami podatków opowiada się aż 48 proc najstarszych respondentów i jedynie 1 proc. osób na początku kariery zawodowej w wieku 30-39 lat.

Kondycja finansów publicznych i perspektywy na przyszłość

Wyniki sondażu zbiegają się w czasie z dyskusją o trudnej sytuacji finansów publicznych w Polsce.

Z projektu budżetu na 2027 rok wynika, że deficyt budżetu państwa ma wynieść 282,6 mld zł, czyli o około 11 mld zł więcej niż zaplanowano na rok 2026.

Deficyt całego sektora finansów publicznych ma utrzymać się na poziomie 7,1 proc. PKB.

Szybko rośnie również zadłużenie kraju, a dług sektora finansów publicznych według unijnej metodologii ma sięgnąć 70,6 proc. PKB w 2027 roku wobec 67,9 proc. rok wcześniej.

Według polskiej metodologii dług publiczny w przyszłym roku może przekroczyć ustawowy próg ostrożnościowy 55 proc. PKB, co zmusiłoby władze do wszczęcia procedur ostrożnościowych i wdrożenia bolesnych dostosowań.

Eksperci zwracają jednak uwagę, że deklarowana w sondażach ogólna zgoda na cięcia nie musi oznaczać poparcia dla konkretnych ograniczeń uderzających w poszczególne grupy społeczne.

Przykładowo, poparcie dla ograniczenia wydatków socjalnych bywa wyższe wśród osób korzystających z niektórych świadczeń, co wskazuje na złożoność społecznych postaw wobec reform fiskalnych.