"Wprowadził polską literaturę w nowy wymiar". Zmarł pisarz Ignacy Karpowicz

W sobotę, 22 sierpnia 2026 roku, w wieku 50 lat zmarł Ignacy Karpowicz, ceniony polski pisarz i tłumacz literacki. Informację o śmierci twórcy przekazało Wydawnictwo Literackie, z którym był on związany w ostatnich latach swojej kariery.

Przyczyna śmierci pisarza nie została podana do publicznej wiadomości.

„Dotarła do nas niezwykle smutna wiadomość. W sobotę 22 sierpnia 2026 roku odszedł Ignacy Karpowicz. Nasz wspaniały autor, pisarz, który swoimi niepowtarzalnymi powieściami, takimi jak "Gesty", "Balladyny i romanse", "Ości", "Sońka", wprowadził polską literaturę w nowy wymiar” – czytamy w komunikacie Wydawnictwa Literackiego.

„Człowiek kolorowy, niezwykle wrażliwy, inteligentny, utalentowany. Pisał dla Wydawnictwa Literackiego nową powieść, opowiadał o niej jeszcze niedawno. Żył tak, jak pisał, brawurowo, przekornie. Miał 50 lat. Ignacy, będzie nam ciebie brakowało” – przekazano w mediach społecznościowych.

Ścieżka literacka i sukcesy

Ignacy Karpowicz urodził się 26 lipca 1976 roku w Białymstoku, a dzieciństwo i młodość spędził w podlaskiej Słuczance. Zadebiutował w 2006 roku wydaną nakładem wydawnictwa Czarne powieścią „Niehalo”, która przyniosła mu nominację do Paszportu „Polityki”.

Dokładnie przed dwudziestu laty w 2006 roku Wydawnictwo Czarne wydało jego debiutancką powieść "Niehalo".

W jego dorobku znalazły się także takie tytuły jak „Cud”, „Nowy kwiat cesarza”, „Miłość” oraz „Cicho, cichutko”. Jego trzecia książka, „Gesty”, znalazła się w finale Nagrody Literackiej „Nike”, a sukces ten powtórzyły w 2011 roku „Balladyny i romanse”, za które otrzymał Paszport „Polityki”.

„Balladyny i romanse” wyróżniono w uzasadnieniu werdyktu „za rozmach, odwagę i poczucie humoru oraz zaufanie do czytelnika, który zostaje zaproszony do inteligentnej rozmowy o współczesności”. Jego kolejne powieści, „Ości” i „Sońka”, również były finalistkami „Nike”. „Ości” nagrodzono ponadto w plebiscycie czytelników, a ostatnią opublikowaną przez autora książką byli wydani w 2024 roku „Ludzie z nieba”.

Powieść „Ludzie z nieba” na początku jest niełatwa do lektury, ale inspirująca i innowacyjna pod względem formy, języka oraz sposobu opowieści o historii inspirowanej życiem pilota Franciszka Żwirki i inżyniera Stanisława Wigury.

Karpowicz był także kilkukrotnym laureatem Nagrody Literackiej Prezydenta Białegostoku im. Wiesława Kazaneckiego m.in. za powieść „Balladyny i romanse”.

Łącznie Ignacy Karpowicz był pięciokrotnym finalistą Nagrody Literackiej „Nike”, uwzględniając także nominację za książkę „Ludzie z nieba”. Jego utwory przetłumaczono na kilkanaście języków, w tym angielski, hiszpański, francuski i niemiecki.

Karpowicz zajmował się również tłumaczeniami literackimi z języka angielskiego, hiszpańskiego i amharskiego. Studiował na Uniwersytecie Warszawskim, m.in. iberystykę i afrykanistykę.

Filozofia pisania i empatia

Ignacy Karpowicz w promujących jego twórczość nagraniach podkreślał specyficzne podejście do pisarstwa. „Kilka lat temu zdałem sobie sprawę, że to jest w istocie proste rozwiązanie napisać wybitną powieść dla piętnaściorga osób. To nie jest tak trudne. Jeśli ktoś ma rodzaj talentu, jest pracowity, to takie arcydzieło pieprznąć może spokojnie. Znaczniej trudniej jest napisać książkę, która zawierałaby w sobie coś głębszego, a napisana by była takim przyjaznym dla czytelnika językiem” – mówił autor.

Literaturoznawczyni, profesor Katarzyna Sawicka-Mierzyńska z Uniwersytetu w Białymstoku wspominała go jako niezwykłego pisarza i człowieka, który czule patrzył na świat, był ciepły i miał niezwykłe poczucie humoru.

Prof. Katarzyna Sawicka-Mierzyńska wskazywała również, że w jego książkach pojawiała się tematyka związana z regionem, a w powieści „Sońka” autor dotknął „jądra podlaskości” w nawiązaniu do „Jądra Ciemności” Josepha Conrada.

Pisząc, kładł duży nacisk na empatię wobec swoich bohaterów. „Każdy z moich bohaterów, nawet jeżeli jest kobietą, nawet jeżeli za nim nie przepadam, ma coś ze mnie. Staram się wobec wszystkich postaci z moich powieści wykazywać empatię” – podkreślał w rozmowie z PAP w 2014 roku.

W swoim podejściu do literatury wierzył także w jej sprawczą moc. W programie „Xięgarnia” w TVN24 w maju 2014 roku przekonywał, że im jest starszy, tym bardziej wierzy w to, że literatura może naprawdę przemawiać do mniejszości czytającej i coś zmienić. „Nie chcę się posłużyć kategorią katharsis, ale niekiedy to coś w nas robi. Nawet jeżeli nie potrafimy powiedzieć, co ta książka, ten film zmieniły. Ten proces zmiany jest bardzo ważny” – stwierdził.

Ostatnia twórczość i proces tworzenia

Karpowicz w ostatnich latach skupiał się na literackim mierzeniu się z trudnymi tematami, w tym śmiercią przyjaciela. W wywiadzie dla Newsweeka wspominał pracę nad książką, w której opisał umieranie bliskiej osoby, podkreślając konieczność zachowania empatii oraz szczerości w relacji z czytelnikiem.

Autor wskazywał, że w procesie pisania kluczowe było dla niego życie – to, co go otaczało, w tym nawet wpływ pandemii na codzienne doświadczenia. „Kotwicę do pisania zarzucam w życiu, tym, co mnie otacza, i pandemia była dobrym momentem do pisania” – przyznawał pisarz.