Apel biskupów w sprawie lekcji religii

Prezydium Konferencji Episkopatu Polski opublikowało oświadczenie zatytułowane „Młody człowiek zasługuje na więcej”, w którym odniosło się do aktualnej sytuacji w polskim systemie oświaty. Dokument został podpisany przez przewodniczącego KEP abp. Tadeusza Wojdę, zastępcę przewodniczącego abp. Józefa Kupnego oraz sekretarza generalnego bp. Marka Marczaka. Hierarchowie podkreślają, że lekcje religii nie są „przywilejem Kościoła”, lecz stanowią konstytucyjne prawo uczniów i rodziców, wywodzące się z zasady wolności sumienia oraz wyznania.

Biskupi wskazują na szereg decyzji Ministerstwa Edukacji Narodowej, które w ich opinii prowadzą do marginalizacji przedmiotu w szkołach. Wśród nich wymieniają nakaz umieszczania lekcji religii przed lub po innych zajęciach, redukcję wymiaru nauczania do jednej godziny tygodniowo, możliwość łączenia klas oraz usunięcie oceny z religii ze średniej ocen końcowych. W związku z tym prezydium KEP zaapelowało o niezwłoczne przywrócenie właściwego miejsca tym zajęciom oraz podjęcie realnego dialogu z przedstawicielami wspólnot religijnych.

Przedstawiciele Kościoła zadeklarowali również pełne poparcie dla obywatelskiego projektu ustawy „Tak dla religii i etyki w szkole”, pod którym podpisało się pół miliona osób. Projekt ten zakłada m.in. wprowadzenie dwóch godzin religii lub etyki tygodniowo oraz wliczanie ocen z tych przedmiotów do średniej na świadectwie szkolnym. Hierarchowie przekonują, że zajęcia te pomagają w kształtowaniu sumienia, hierarchii wartości oraz lepszym poznawaniu kultury, literatury i historii Polski oraz Europy.

Zastrzeżenia wobec edukacji zdrowotnej

Drugim istotnym tematem oświadczenia jest decyzja MEN o wprowadzeniu obowiązkowej edukacji zdrowotnej od 1 września. Choć biskupi przyznają, że doceniają rolę profilaktyki, dbania o zdrowie psychiczne oraz kształtowania odpowiedzialnych postaw społecznych, to z „troską i niepokojem” przyjmują formę tego przedmiotu. Zdaniem Episkopatu, obawy budzi wizja człowieka, małżeństwa i rodziny, jaka wyłania się z przygotowanych założeń programowych i podręczników.

Episkopat podkreśla, że problemu nie rozwiązuje fakt, iż moduł dotyczący zdrowia seksualnego pozostanie nieobowiązkowy. Biskupi domagają się, aby seksualność była prezentowana wyłącznie w perspektywie relacji małżeńskich i rodzinnych, wyrażając przy tym zaniepokojenie brakiem jednoznacznego stanowiska resortu w kwestii definicji małżeństwa jako związku kobiety i mężczyzny. W oświadczeniu zaapelowano do rodziców o czujność w sferze wychowania dzieci oraz zarzucono MEN brak szerokiego dialogu przy tworzeniu programu nauczania.

W lipcu 2024 roku minister edukacji Barbara Nowacka podpisała rozporządzenie, które umożliwiło organizowanie lekcji religii w grupach międzyoddziałowych oraz wykluczyło ocenę z tego przedmiotu ze średniej na świadectwie. Od 1 września 2025 roku nauka religii i etyki została ograniczona do jednej godziny tygodniowo, z wymogiem odbywania się bezpośrednio przed lub po zajęciach obowiązkowych.

Obowiązkowa edukacja zdrowotna, wprowadzana przez resort, ma objąć uczniów klas IV–VIII szkół podstawowych oraz dwa lata nauki w szkołach ponadpodstawowych. Program ma obejmować zagadnienia z zakresu zdrowia fizycznego, psychicznego, odżywiania, aktywności fizycznej, profilaktyki uzależnień oraz zasad udzielania pierwszej pomocy.