Nowy projekt ustawy i minimalny wiek użytkowników

Ministerstwo Cyfryzacji oraz Ministerstwo Edukacji Narodowej przygotowały projekt ustawy o minimalnym wieku dostępu do internetowych serwisów społecznościowych. Regulacja ta została wpisana do wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów, co w ubiegłym tygodniu zapowiadał wiceminister cyfryzacji Dariusz Standerski.

Celem przepisów jest uniemożliwienie korzystania z platform społecznościowych – takich jak TikTok, Facebook, Instagram czy Snapchat – dzieciom i młodzieży poniżej 15. roku życia. Autorzy projektu podkreślają, że choć regulaminy większości platform wyznaczają granicę 13 lat, w praktyce z serwisów korzystają znacznie młodsze dzieci.

Bezpieczna weryfikacja wieku przy zachowaniu prywatności

Kluczowym elementem nowych regulacji ma być skuteczna weryfikacja wieku, która uniemożliwi obejście ograniczeń przez podanie fałszywej daty urodzenia. W tym celu proponuje się wykorzystanie europejskiego portfela tożsamości cyfrowej oraz aplikacji mObywatel, bazując na unijnym rozporządzeniu eIDAS.

System ma opierać się na zasadzie selektywnego przekazywania informacji, co oznacza, że serwisy otrzymają jedynie potwierdzenie przekroczenia wymaganego progu wiekowego. Platformy nie będą miały dostępu do dodatkowych danych użytkowników, takich jak imię i nazwisko, co ma zagwarantować ochronę prywatności.

Za przestrzeganie przepisów ma odpowiadać prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej, a podobne rozwiązania zaproponowano wcześniej w projekcie dotyczącym ochrony małoletnich przed treściami pornograficznymi.

Wiceszefowa MEN Katarzyna Lubnauer poinformowała, że resort liczy na wejście przepisów w życie od przyszłego roku szkolnego, a regulacje mają być wprowadzane etapami, zaczynając od nowo powstających kont.

Ochrona zdrowia i zmiany w edukacji cyfrowej

Autorzy projektu wskazują na liczne zagrożenia związane z nadmiernym korzystaniem z sieci, w tym przebodźcowanie, zaburzenia snu, spadek aktywności fizycznej, krótkowzroczność oraz problemy ze zdrowiem psychicznym, takie jak stany lękowe i depresyjne. Powołano się również na dane z raportu „Internet dzieci”, z którego wynika, że 55 procent dzieci w wieku od 7 do 12 lat regularnie korzysta z platform społecznościowych lub komunikatorów.

W odpowiedzi na te wyzwania projekt zakłada poszerzenie podstaw programowych w szkołach i przedszkolach o zagadnienia z zakresu higieny cyfrowej, cyberprzemocy, ochrony prywatności oraz przeciwdziałania uzależnieniom. Ministerstwa podkreślają, że szkoła ma za zadanie wyrównywać szanse edukacyjne i wspierać rodziców, którzy nie zawsze posiadają wystarczające kompetencje cyfrowe.

Perspektywy i europejski kontekst regulacji

Odnosząc się do propozycji Komisji Europejskiej zakładającej częściowe ograniczenia dla młodzieży w wieku od 13 do 15 lat, przedstawicielka resortu edukacji oceniła, że takie częściowe rozwiązanie się nie sprawdzi.

Projekt wpisuje się w szerszy europejski kontekst, o którym przypomina opublikowany we wrześniu przez Komisję Europejską wniosek legislacyjny EU Kids Act. Wynika z niego, że jedynie połowa dzieci w wieku od 9 do 16 lat w Europie czuje się bezpiecznie w przestrzeni internetowej.

Planowany termin przyjęcia projektu ustawy przez Radę Ministrów to pierwszy kwartał 2027 roku. Ostateczny kształt przepisów oraz harmonogram ich wdrożenia będą zależały od dalszego przebiegu prac legislacyjnych w parlamencie.