Spotkanie w Petersburgu i dokumenty pokojowe
Amerykański wysłannik Steve Witkoff spotkał się w Pałacu Konstantynowskim w Sankt Petersburgu z prezydentem Rosji Władimirem Putinem. Trwające około trzech godzin rozmowy były transmitowane w rosyjskiej telewizji państwowej. Witkoff przedstawił rosyjskiemu przywódcy nowe projekty oraz koncepcje dotyczące uregulowania relacji pokojowych między Moskwą a Kijowem, przypominając o wcześniejszych konsultacjach przeprowadzonych w norweskiej stolicy z prezydentem Ukrainy Wołodymyrem Zełenskim.
Przedstawiciel administracji w Waszyngtonie relacjonował gospodarzowi Kremla przebieg norweskich rozmów, oceniając je jako owocne i przynoszące widoczny postęp w kierunku wypracowania podstaw do zamknięcia konfliktu zbrojnego.
Doradca prezydenta Rosji Jurij Uszakow przekazał, że Moskwa deklaruje zasadniczą gotowość do wznowienia rozmów z USA i Ukrainą, wskazując jako możliwy termin około 10 listopada. W centrum uwagi ma znaleźć się budowa systemu bezpieczeństwa dla Rosji i Ukrainy po zakończeniu wojny.
Uwolnienie amerykańskiego więźnia Stephena Hubbarda
Wizycie wysłannika USA towarzyszyło uwolnienie 74-letniego obywatela USA Stephena Hubbarda, który był więziony w Rosji przez ponad cztery lata. Były nauczyciel z Michigan został zatrzymany w 2022 roku i skazany w październiku 2024 roku na prawie siedem lat pozbawienia wolności pod zarzutem walki jako najemnik po stronie ukraińskiej. Rząd USA za kadencji administracji Joe Bidena uznał go za osobę bezprawnie zatrzymaną, a organizacja Hostage Aid Worldwide określała zarzuty jako fałszywe.
Prezydent Donald Trump poinformował w sieci społecznościowej Truth Social, że o uwolnienie Hubbarda prosił Putina podczas rozmowy telefonicznej w ubiegłym tygodniu. Wpisy i komunikaty administracji USA wskazywały, że zwolnienie nie wymagało od strony amerykańskiej żadnej wymiany więźniów. Siostra Hubbarda, Patricia Hubbard Fox, w liście otwartym opublikowanym w sierpniu alarmowała, że jej brat w aresztowaniu był poddawany trudnym warunkom i torturom.
Steve Witkoff podziękował Władimirowi Putinowi za ten krok, nazywając go humanistą i filantropem. Z kolei rzecznik Kremla Dmitrij Pieskow wyjaśnił, że kwestia ta była podnoszona przez stronę amerykańską od pewnego czasu, a decyzja zapadła ze względów humanitarnych. Warto odnotować, że Stephen Hubbard zalicza się do grona nielicznych obywateli USA odzyskujących wolność w ostatnich miesiącach, idąc w ślady uwięzionego wcześniej weterana korpusu piechoty morskiej Roberta Gilmana.
Gospodarcze umowy i plany na przyszłość
Podczas spotkania w Petersburgu poruszono także kwestie gospodarcze, w tym niedawną umowę dotyczącą eksportu rosyjskiego oleju napędowego do Stanów Zjednoczonych. Wicepremier Aleksandr Nowak zapowiedział, że pierwszy tankowiec z ładunkiem 40 tysięcy ton diesla wypłynie do Ameryki w ciągu kilku dni. Władimir Putin stwierdził, że po ogłoszeniu tej umowy ceny surowca na rynkach światowych spadły o 5-6 proc., czemu towarzyszyły kontrowersje wokół łagodzenia sankcji przez administrację USA.
Rosyjski przywódca zaproponował również możliwość trójstronnego spotkania z udziałem Donalda Trumpa oraz chińskiego przywódcy Xi Jinpinga na marginesie szczytu APEC w przyszłym miesiącu. Jednocześnie Kreml zaznaczył, że dalszy postęp w uregulowaniu konfliktu zależy także od decyzji Kijowa. Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski oświadczył w wywiadzie dla telewizji Fox News, że zamrożenie linii frontu mogłoby stanowić możliwy pierwszy krok do zawieszenia broni i drogi do zakończenia wojny, pod warunkiem uzyskania mocnych gwarancji bezpieczeństwa.