Sikorski kąśliwie do Nawrockiego. Szpila przed Świętem Wojska Polskiego

W przededniu Święta Wojska Polskiego, obchodzonego 15 sierpnia, prezydent Karol Nawrocki opublikował w mediach społecznościowych nagranie ze spotkania z żołnierzami przygotowującymi się do defilady. Głowa państwa złożyła przy tej okazji deklarację dotyczącą swojej relacji z polską armią.

"Ostatnie szlify przed jutrzejszą defiladą. Zawsze z polskimi żołnierzami. Zawsze po Waszej stronie" - napisał prezydent w serwisie X.

Riposta szefa dyplomacji

Wpis prezydenta szybko skomentował wicepremier i minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski. Odpowiedział on krótkim zdaniem, które miało zweryfikować deklaracje zwierzchnika sił zbrojnych w kontekście jego wcześniejszych decyzji legislacyjnych.

"Chyba że trzeba podpisać ustawę o SAFE" - odpisał Sikorski.

Kontrowersje wokół weta ustawy SAFE

Komentarz szefa MSZ nawiązuje do wydarzeń z 12 marca, kiedy to Karol Nawrocki odmówił podpisania ustawy o Finansowym Instrumencie Zwiększenia Bezpieczeństwa (SAFE). Prezydent argumentował wówczas, że mechanizm ten niesie ryzyko uzależnienia finansowania obronności od decyzji instytucji unijnych.

"SAFE to mechanizm, w którym Bruksela poprzez tak zwaną zasadę warunkowości może arbitralnie wstrzymać finansowanie, a nasze państwo i tak nadal będzie musiało spłacać ten dług. Dlatego trzeba powiedzieć jasno: bezpieczeństwo pod warunkiem nie jest bezpieczeństwem" - argumentował wówczas prezydent. Nawrocki zaproponował jednocześnie własne rozwiązanie określane jako Polski Fundusz Inwestycji Obronnych lub "Polski SAFE 0%", które miało pozwolić na zwiększanie nakładów na wojsko bez unijnego długu.

Polska beneficjentem unijnych pożyczek

Security Action for Europe (SAFE) to instrument mający wspierać inwestycje w zdolności obronne i przemysł zbrojeniowy państw członkowskich. Polska otrzymała dostęp do puli środków wynoszącej 43,734 mld euro. Rząd planował przeznaczyć te fundusze między innymi na obronę przeciwlotniczą i przeciwrakietową, systemy antydronowe, artylerię, amunicję oraz infrastrukturę wojskową.

W przypadku polskiego programu rząd zapowiedział, że 89 proc. pozyskanych środków trafi do polskich firm zbrojeniowych.

Wartość przyznanych środków w przeliczeniu na złotówki oceniana jest na ponad 185 miliardów złotych, podczas gdy źródła rządowe wskazują na ponad 180 mld zł.

Skutki weta dla finansowania armii

Pomimo decyzji prezydenta, Polska nie została odcięta od unijnego programu. Rząd oparł obsługę pożyczki na Banku Gospodarstwa Krajowego oraz Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych, wykorzystując obowiązujące przepisy ustawy o obronie Ojczyzny oraz podpisaną umowę z Komisją Europejską.

8 maja Polska jako pierwszy kraj członkowski podpisała umowę pożyczkową. W rezultacie Komisja Europejska przekazała już pierwszą transzę środków w wysokości 6,6 mld euro, co stanowi około 15 proc. całkowitej puli przyznanej Polsce.