Prof. Dariusz Stola o rozliczeniach z UPA i polskiej polityce historycznej

W programie "Najważniejsze pytania" na antenie Polsat News prof. Dariusz Stola odniósł się do kwestii rozliczeń z historią UPA przez stronę ukraińską. Historyk stwierdził, że oczekiwanie od Ukraińców szybkiego i dogłębnego rozliczenia się z tym dziedzictwem w obecnej sytuacji wojennej jest nierealistyczne. Aby zilustrować swoje stanowisko dotyczące patronów jednostek wojskowych, prof. Stola przywołał polskie organizacje, wskazując na Narodowe Siły Zbrojne oraz ONR.

Dyrektor Muzeum POLIN argumentował, że grupy te miały program zbieżny z ideologią UPA, będąc wrogami demokracji oraz mniejszości narodowych. W jego ocenie, postaci z tych formacji byłyby nieodpowiednimi patronami dla współczesnych polskich jednostek wojskowych. Historyk zaznaczył, że strona polska nie powinna narzucać swojego zdania Ukraińcom w obliczu trwającego konfliktu, dodając, że temat ten powróci w dialogu dwustronnym po zakończeniu wojny.

Ocena polityki pamięci Prawa i Sprawiedliwości

W dalszej części rozmowy prof. Stola odniósł się do działań politycznych w obszarze pamięci historycznej. Wyraził szacunek wobec Jarosława Kaczyńskiego, uzasadniając to faktem, że jego partia konsekwentnie realizuje własną politykę pamięci. Prof. Stola ocenił, że pozostałe ugrupowania polityczne w Polsce są reaktywne lub kopiują działania PiS. Historyk podkreślił jednak, że choć polityka pamięci PiS była skuteczna dla samego ugrupowania, to w dużej mierze nie służyła dobrze interesom państwa polskiego. Zaznaczył, że możliwe byłoby stworzenie bardziej wartościowej polityki historycznej, łączącej korzyści partyjne z interesem narodowym.

Muzeum II Wojny Światowej jako przykład skutecznej polityki historycznej

Jako przykład pozytywnej inicjatywy, prof. Stola wskazał na powołanie Muzeum II Wojny Światowej za czasów rządów Donalda Tuska. Ocenił to przedsięwzięcie jako atrakcyjne i przemyślane. Historyk zauważył, że projekt ten stanowił odpowiedź na działania Eriki Steinbach oraz Związku Wypędzonych w Niemczech, zmieniając optykę postrzegania niemieckiej tragedii. Według prof. Stoli, takie podejście pozwalało na budowanie partnerstwa z Niemcami w dyskusji o wspólnej historii, zamiast ograniczania się do postawy konfrontacyjnej.