Szkocja, Walia i Irlandia Północna dążą do wystąpienia z Wielkiej Brytanii

Przedstawiciele partii rządzących w Szkocji, Walii oraz Irlandii Północnej spotkali się w poniedziałek w Cardiff, aby podpisać wspólną deklarację o dążeniu do wystąpienia ze Zjednoczonego Królestwa. Dokument sygnowali: pierwszy minister Szkocji John Swinney ze Szkockiej Partii Narodowej (SNP), szefowa rządu Irlandii Północnej Michelle O'Neill oraz liderka Sinn Fein Mary Lou McDonald, a także przywódca walijskiej partii Plaid Cymru Rhun ap Iorwerth.

Sygnatariusze podkreślili w tekście, że ruchy dążące do suwerenności nabierają tempa, a obecna sytuacja stanowi sygnał, iż czas rządów Westminsteru dobiega końca. Dokument zobowiązuje strony do zacieśnienia współpracy i identyfikacji obszarów, w których wspólne działanie przyniesie realne skutki konstytucyjne.

Plany referendalne a stanowisko Londynu

Sytuacja polityczna w Zjednoczonym Królestwie zmieniła się po wiosennych wyborach, w wyniku których po raz pierwszy w historii szefowie rządów we wszystkich trzech wspomnianych krajach reprezentują partie popierające secesję. John Swinney zapowiedział, że dąży do przeprowadzenia referendum niepodległościowego w Szkocji w ciągu najbliższych pięciu lat.

Według danych z 2014 roku, 55,3 proc. Szkotów zagłosowało za pozostaniem w strukturach brytyjskich, natomiast 44,7 proc. opowiedziało się za niepodległością. Obecna średnia sondażowa portalu Politico wskazuje na przewagę zwolenników secesji w stosunku 48 proc. do 43 proc.

Organizację jakiegokolwiek referendum blokuje jednak rząd w Londynie. Premier Andy Burnham konsekwentnie odmawia zgody na głosowania w sprawach niepodległościowych, argumentując to chęcią koncentracji na reformach gospodarczych i społecznych kraju.

Różnice w podejściu narodów

Podpisana deklaracja zawiera zastrzeżenie, że każdy z narodów znajduje się w odmiennej sytuacji konstytucyjnej i będzie decydować o swojej przyszłości w indywidualnym czasie. Rhun ap Iorwerth z Walii nie zadeklarował terminu referendum, a jego partia wcześniej zapowiadała, że głosowanie nie odbędzie się przed wyborami w 2030 roku. W zamian polityk podpisał ze szkockim rządem osobne porozumienie dotyczące sprawiedliwego finansowania Cardiff i Edynburga.

W sprawie Irlandii Północnej sytuacja pozostaje złożona, gdyż ewentualne zjednoczenie wymagałoby współpracy rządów w Dublinie i Londynie oraz przeprowadzenia głosowań po obu stronach granicy. Premier Irlandii Micheal Martin odniósł się w niedzielę do niedawnej deklaracji Donalda Trumpa popierającego zjednoczenie Irlandii, oceniając takie rozwiązanie jako nierealne w najbliższym czasie.