Spotkanie NATO w Polsce. Administracja Trumpa pomija kluczowych sojuszników

Administracja Donalda Trumpa przygotowuje na październik spotkanie w Polsce, które ma koncentrować się na wypracowaniu nowej formuły funkcjonowania NATO. Inicjatorem rozmów jest podsekretarz obrony USA ds. polityki Elbridge Colby, który od dłuższego czasu promuje formaty dyskusyjne w węższym gronie państw członkowskich.

Spotkanie to nie będzie pierwszym wydarzeniem tego typu. W czerwcu odbyły się już rozmowy w norweskim Bergen, w których udział wzięły Polska, Niemcy, Holandia, Norwegia, Szwecja i Finlandia. Format ten bywa określany mianem „Grupy Bergeńskiej”, a w najbliższych spotkaniach uczestnictwo może rozszerzyć się o Danię.

Kontrowersje wokół listy zaproszonych

Lista państw zaproszonych na warszawskie spotkanie wywołała napięcia wewnątrz Sojuszu. W gronie uczestników zabrakło m.in. Wielkiej Brytanii i Francji, które posiadają potencjał nuklearny, a także Estonii, Litwy i Łotwy. Wykluczenie krajów wschodniej flanki oraz czołowych partnerów z Europy Zachodniej budzi pytania o kryteria doboru.

Sposób organizacji spotkania przez administrację USA jest przez wielu dyplomatów odbierany jako wprowadzanie podziału na państwa „grzeczne” i „niegrzeczne”. Administracja Trumpa od początku drugiej kadencji wywiera presję na europejskich sojuszników, domagając się zwiększenia nakładów na obronność i pełnego poparcia dla amerykańskich priorytetów geopolitycznych.

Obawy o spójność Sojuszu

Współpraca w ramach amerykańskich formatów roboczych jest przez uczestników przedstawiana jako próba zwiększenia europejskich zdolności wojskowych. Zwolennicy inicjatywy podkreślają, że ma ona służyć jako motor transformacji NATO. Innego zdania są dyplomaci z państw pominiętych, którzy obawiają się długofalowych skutków dla bezpieczeństwa Europy.

Według dyplomatów cytowanych przez Politico, próba dzielenia sojuszników na lepszych i gorszych stanowi zagrożenie egzystencjalne dla Europy. Istnieją obawy, że inicjatywa może osłabić stabilność Paktu, zwłaszcza w obliczu rosnących napięć na Bliskim Wschodzie i narastającego zagrożenia ze strony Rosji. Biały Dom nie odpowiedział na prośby o komentarz w tej sprawie, a Pentagon oficjalnie odmówił udzielenia wyjaśnień.