Geneza sporu politycznego
Podczas wystąpienia na Krynica Forum 2026 prezes Prawa i Sprawiedliwości Jarosław Kaczyński przedstawił wizję zmian w Unii Europejskiej.
Wskazał, że w przypadku niepowodzenia metod takich jak oddziaływanie na opinię publiczną czy zawarcie nowego traktatu, możliwa jest do zastosowania „twarda i ryzykowna” metoda nacisku.
Jako narzędzie służące do tego celu wymienił wykorzystanie zapisów traktatowych przewidujących procedurę wystąpienia państwa z UE, co miałoby rozpocząć się od formalnych rokowań o warunkach wyjścia.
Reakcja rządu Donalda Tuska
Na słowa prezesa PiS zareagował premier Donald Tusk, który w mediach społecznościowych ocenił, że Jarosław Kaczyński wzywa do rozpoczęcia negocjacji o wyjściu Polski z Unii Europejskiej.
Szef rządu zadeklarował, że w Polsce toczy się twarda walka o miejsce kraju w strukturach europejskich i zapewnił, że nie zamierza jej przegrać.
Wtórował mu wicepremier i szef MSZ Radosław Sikorski, który przestrzegł przed konsekwencjami potencjalnego Polexitu, wskazując m.in. na przywrócenie granic celnych, utratę dopłat dla rolników oraz koniec finansowania z funduszy typu KPO.
Odpowiedź Jarosława Kaczyńskiego
Jarosław Kaczyński odpowiedział Donaldowi Tuskowi, oskarżając go o kłamstwo i podkreślając potrzebę reformy UE.
Podkreślił, że Unia Europejska jest Polsce potrzebna, ale wymaga gruntownej reformy strukturalnej.
Według lidera PiS obecny kryzys wspólnoty jest skutkiem polityki prowadzonej w przeszłości przez Angelę Merkel oraz Donalda Tuska, gdy ten był szefem Rady Europejskiej.
Stanowiska polityczne
Unia Europejska jest potrzebna, ale wymaga gruntownej reformy
Wiceprezes PiS Przemysław Czarnek podczas konferencji prasowej zapewnił, że jego ugrupowanie nie planuje wyprowadzenia Polski z Unii Europejskiej.
Wyjaśnił, że zaproponowana przez prezesa metoda ma służyć zmuszeniu wspólnoty do zmian, a nie jej opuszczeniu.
Wskazał, że rozważane przez PiS reformy mogłyby objąć likwidację Parlamentu Europejskiego, przekazanie kompetencji Komisji Europejskiej Radzie Europejskiej oraz weryfikację działalności Trybunału Sprawiedliwości UE.
zmianę oblicza Unii Europejskiej, na reformy UE, reformy strukturalne, reformy w zarządzaniu UE
Do debaty odniósł się również Mateusz Morawiecki, lider ugrupowania Rozwój Plus, który zadeklarował, że jego formacja nie opowiada się za Polexitem.
Podkreślił, że miejsce Polski jest w Unii Europejskiej, choć zaznaczył, że unijne procedury i polityki, w tym fiskalna oraz klimatyczna, wymagają pilnych napraw.