Sikorski kąśliwie do Nawrockiego. Szpila o ustawę SAFE przed Świętem Wojska Polskiego

W przededniu Święta Wojska Polskiego, obchodzonego 15 sierpnia, prezydent Karol Nawrocki opublikował w mediach społecznościowych nagranie ze spotkania z żołnierzami przygotowującymi się do defilady. Głowa państwa złożyła przy tej okazji deklarację dotyczącą swojej relacji z polską armią.

Ostatnie szlify przed jutrzejszą defiladą. Zawsze z polskimi żołnierzami. Zawsze po Waszej stronie - napisał prezydent w serwisie X.

Riposta szefa dyplomacji

Wpis prezydenta szybko skomentował wicepremier i minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski. Odpowiedział on krótkim zdaniem, które miało zweryfikować deklaracje zwierzchnika sił zbrojnych w kontekście jego wcześniejszych decyzji legislacyjnych.

Chyba że trzeba podpisać ustawę o SAFE - odpisał Sikorski.

Kontrowersje wokół weta ustawy SAFE

Komentarz szefa MSZ nawiązuje do wydarzeń z 12 marca, kiedy to Karol Nawrocki odmówił podpisania ustawy o Finansowym Instrumencie Zwiększenia Bezpieczeństwa SAFE. Prezydent argumentował wówczas, że mechanizm ten niesie ryzyko uzależnienia finansowania obronności od decyzji instytucji unijnych.

SAFE to mechanizm, w którym Bruksela poprzez zasadę warunkowości może arbitralnie wstrzymać finansowanie, a państwo i tak nadal będzie musiało spłacać dług. Dlatego bezpieczeństwo pod warunkiem nie jest bezpieczeństwem - argumentował prezydent. Nawrocki zaproponował własne rozwiązanie określane jako Polski Fundusz Inwestycji Obronnych lub Polski SAFE 0%.

Polska beneficjentem unijnych pożyczek

Security Action for Europe to instrument mający wspierać inwestycje w zdolności obronne i przemysł zbrojeniowy państw członkowskich. Polska otrzymała dostęp do puli środków wynoszącej 43,734 mld euro. Rząd planował przeznaczyć te fundusze między innymi na obronę przeciwlotniczą, systemy antydronowe, artylerię, amunicję oraz infrastrukturę wojskową.

W przypadku polskiego programu rząd zapowiedział, że 89 procent pozyskanych środków trafi do polskich firm zbrojeniowych. Wartość przyznanych środków w przeliczeniu na złotówki oceniana jest na ponad 180 miliardów złotych.

Skutki weta dla finansowania armii

Pomimo decyzji prezydenta, Polska nie została odcięta od unijnego programu. Rząd oparł obsługę pożyczki na Banku Gospodarstwa Krajowego oraz Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych, wykorzystując obowiązujące przepisy ustawy o obronie Ojczyzny oraz umowę z Komisją Europejską.

8 maja Polska jako pierwszy kraj członkowski podpisała umowę pożyczkową. Komisja Europejska przekazała już pierwszą transzę środków w wysokości 6,6 mld euro, co stanowi około 15 procent całkowitej puli przyznanej Polsce.