Stan zbiórki i plany organizatorów
Stołeczna Operacja Referendalna, której inicjatorem jest Maciej Wilk, prowadzi zbiórkę podpisów od 30 lipca 2026 roku. Po nieco ponad dwóch tygodniach akcji organizatorzy przekroczyli próg 40 tysięcy podpisów zebranych wśród mieszkańców Warszawy.
Wystartowaliśmy w samym środku wakacyjnego szczytu urlopowego. Teraz wrzucamy kolejny bieg. W najbliższych tygodniach zobaczycie na ulicach Warszawy jeszcze więcej naszych wolontariuszy w charakterystycznych pomarańczowych kamizelkach i jeszcze więcej stanowisk oznaczonych proporcami z napisem »Referendum«
Już ponad 40 000 Warszawianek i Warszawiaków podpisało wniosek o referendum w sprawie odwołania władz stolicy. Wielu powątpiewało w powodzenie naszej akcji. Dziś widać już wyraźnie, że jesteśmy dobrze zorganizowani, konsekwentni i zdeterminowani, aby do 28 września zebrać wymagane 130 tys. podpisów - i to z bezpiecznym zapasem
Wymogi formalne i progi frekwencyjne
Do skutecznego zainicjowania referendum konieczne jest zebranie podpisów 10 proc. osób uprawnionych do głosowania w stolicy. Szacunki wskazują, że wymagana liczba to około 132 tysiące podpisów, przy czym ostateczną liczbę musi potwierdzić komisarz wyborczy. Akcja zbierania wniosków potrwa do 28 września 2026 roku.
Samo przeprowadzenie referendum nie gwarantuje odwołania władz miasta, gdyż głosowanie musi spełnić rygorystyczny wymóg frekwencyjny. Aby było ono wiążące, do urn musi udać się co najmniej trzy piąte liczby osób, które wzięły udział w ostatnich wyborach samorządowych, co przekłada się na około 450 tysięcy głosujących.
Kontekst polityczny i wcześniejsze inicjatywy
Inicjatywę tworzą osoby o różnych poglądach, w tym przedstawiciele ruchów miejskich, przedsiębiorcy oraz działacze społeczni. Główne zarzuty wobec Rafała Trzaskowskiego obejmują niezadowolenie z organizacji komunikacji miejskiej, podwyżki cen biletów, chaos w gospodarce odpadami oraz opóźnienia w kluczowych inwestycjach infrastrukturalnych, takich jak budowa metra.
Według ustaleń przekazanych przez Macieja Wilka, w skład grupy inicjatywnej wchodzą m.in. Jan Śpiewak, przedstawiciele środowisk spółdzielczych oraz postaci kojarzone z prawicą, takie jak Rafał Ziemkiewicz i Józef Orzeł.
Warszawa posiada już historię podobnych działań. W październiku 2013 roku odbyło się referendum w sprawie odwołania ówczesnej prezydent Hanny Gronkiewicz-Waltz, które jednak okazało się nieważne z powodu zbyt niskiej frekwencji wynoszącej 25,66 proc. Obecna fala aktywności referendalnej w Polsce zyskała impuls po skutecznym odwołaniu prezydenta Krakowa Aleksandra Miszalskiego, co miało miejsce w maju tego samego roku.