Prof. Antoni Dudek rozczarowany polityką historyczną Donalda Tuska. „Niemcy od lat robią uniki”

Prof. Antoni Dudek ocenił w rozmowie z Onetem, że strona niemiecka uodporniła się na polskie żądania reparacyjne, które określił jako „walenie młotem”. Jego zdaniem obecna polityka historyczna w Polsce stała się zakładnikiem licytacji na radykalizm, co w praktyce nie przynosi żadnych wymiernych rezultatów w relacjach międzynarodowych.

Historyk podkreślił, że nie istnieją narzędzia prawne pozwalające wyegzekwować odszkodowania od Niemiec poza drogą wojenną, co uznał za „ślepą uliczkę”. Zauważył, że choć pomysł podnoszenia kwestii reparacji przez Prawo i Sprawiedliwość nie był sam w sobie błędny, to sposób realizacji tego postulatu przypominał „wdzięk słonia w składzie porcelany”.

Według prof. Dudka, w obliczu braku narzędzi do egzekucji reparacji od Rosji, lider partii powinien dręczyć w tej sprawie Grzegorza Brauna, by wymusić jedność polityczną w żądaniach wobec Moskwy.

Krytyka rządów PiS i Donalda Tuska

Prof. Dudek otwarcie przyznał, że jest rozczarowany polityką historyczną prowadzoną przez premiera Donalda Tuska. Zarzucił szefowi rządu brak skuteczności w przekonaniu niemieckiego kanclerza do rozpoczęcia realnej współpracy w dziedzinie dialogu historycznego, podkreślając, że strona niemiecka od lat unika podejmowania tego tematu.

Zdaniem profesora, zamiast obecnej strategii, premier Tusk powinien postawić ultimatum: „Panie kanclerzu, proponujemy, żeby wszyscy niemieccy maturzyści jeździli na wycieczki do byłych niemieckich obozów koncentracyjnych i zagłady, które były na terytorium Polski. My pokryjemy 1/3 kosztów, a wy 2/3. Albo pan się zgadza, albo wyjdę i przed kamerami powiem, że strona niemiecka odmówiła, a pan będzie się tłumaczył”. Dudek uważa, że takie działania byłyby lepszym kapitałem na przyszłość niż obecne żądania finansowe.

W ocenie historyka, dotychczasowa dominacja IPN przez ludzi związanych z PiS sprawia, że głównym punktem odniesienia w relacjach z Niemcami pozostał raport posła Arkadiusza Mularczyka, który zakłada wypłatę biliona euro reparacji.

Perswazja zamiast konfrontacji

Prof. Dudek opowiedział się za uprawianiem polityki historycznej w trybie perswazyjnym, zamiast żądania i konfrontacji. Proponował m.in. zwołanie międzynarodowej konferencji naukowej, która w oparciu o ekspertów z wielu krajów opracowałaby metodologię szacowania strat wojennych, co mogłoby być użyte jako argument w negocjacjach, a nie jako ultimatum.

Historyk odniósł się również do polskich sporów o edukację. Uznał, że próby narzucania nauczycielom określonej wizji historii przez ministrów takich jak Przemysław Czarnek czy Barbara Nowacka są naiwnością, ponieważ nauczyciele posiadają własne poglądy i autonomia.

Prof. Dudek wskazał, że choć rozumie chęć obrony interesu narodowego, to powinien on być realizowany w sposób racjonalny i spokojny, a nie poprzez radykalną retorykę oskarżeń, która jego zdaniem prowadzi jedynie do wzrostu nacjonalizmów w Europie.