Prezydent Paragwaju usunięty przez Senat i aresztowany po upadku banku

Senat Paragwaju zdecydował w piątek o usunięciu prezydenta Santiago Peny ze stanowiska 44 głosami za przy braku głosów przeciwnych. Wcześniej, w czwartek, polityk złożył rezygnację, jednak Kongres jej nie przyjął z braku kworum bądź odrzucenia, a Izba Deputowanych poparła wniosek o wszczęcie procedury usunięcia ze stanowiska.

Decyzja parlamentu pozbawiła Penę immunitetu oraz prawa do dożywotniego miejsca w Senacie. Wkrótce po głosowaniu w gmachu Kongresu dotychczasowy wiceprezydent Pedro Alliana złożył przysięgę i objął urząd prezydenta Paragwaju, który ma sprawować do końca obecnej kadencji w sierpniu 2028 roku.

Zarzuty i aresztowanie domowe

Podczas gdy Alliana składał przysięgę, w mieszkaniu odwołanego przywódcy zjawili się funkcjonariusze policji, którzy powiadomili go o nakazie zatrzymania. Były prezydent pozostaje w areszcie domowym w jednej ze swoich rezydencji w Asunción do czasu zaplanowanego na sobotę rano przesłuchania.

Prokuratura zarzuca Penie m.in. nadszarpnięcie zaufania, konflikt interesów, nadużycie urzędu i urzędowej pozycji we własnym interesie oraz próby ukrycia informacji o instytucji finansowej. Polityk posiadał udziały w holdingu kontrolującym bank do 2025 roku. Prokuratura nakazała również aresztowanie byłego szefa banku centralnego Carlosa Carvallo, choć nie było od razu jasne, czy został zatrzymany.

Pena - wbrew wcześniejszym obietnicom - nie pojawił się osobiście w Senacie, a przed parlamentarzystami reprezentowali go jego adwokaci.

Kryzys wokół banku Ueno

Bank Centralny Paragwaju przejął we wtorek kontrolę nad cyfrowym bankiem Ueno i wprowadził procedurę upadłościową z powodu kryzysu wypłacalności. W efekcie około 3 milionów klientów banku Ueno zostało pozbawionych dostępu do swoich oszczędności, a na ulice wyszły tysiące protestujących.

Instytucja ta w ciągu kilku lat stała się piątym co do wielkości bankiem w kraju pod względem depozytów i administrowala środkami publicznymi w wysokości blisko 850 milionów dolarów, które według deputowanych miały zostać skierowane do banku dzięki politycznym wpływom Peny. Opozycja zarzuca mu również nielegalne wykorzystanie funduszy emerytalnych. Pierwsze zwroty środków zabezpieczonych do kwoty około 35 000 dolarów ruszyły w czwartek, co ma objąć większość klientów.

Szersze tło polityczne i śledztwo prokuratury

Organy ścigania w Paragwaju rozpoczęły trzy odrębne dochodzenia dotyczące funkcjonowania oraz upadku Ueno, przeprowadzając jednocześnie szereg działań przeszukujących w domach kierownictwa oraz siedzibach powiązanych podmiotów.

W związku ze skandalem zawieszono działalność firmy przewozowej uzależnionej od Ueno, co pozbawiło pracy 3000 kierowców, a minister spraw wewnętrznych Enrique Riera podał się do dymisji.

Nowy prezydent Pedro Alliana ma 52 lata, należy do konserwatywnej Partii Colorado i w przeszłości był gubernatorem departamentu Ñeembucú oraz przewodniczącym Izby Deputowanych. W czwartek parlamentarzyści odrzucili natomiast inicjatywę opozycji zmierzającą do odwołania wiceprezydenta.

Santiago Pena, objął urząd w wieku 44 lat jako jeden z najmłodszych prezydentów i jest znany jako bliski i wierny sojusznik administracji USA oraz Donalda Trumpa. W mediach pojawiały się spekulacje o jego możliwej ucieczce do Argentyny rządzonej przez Javiera Mileia.