Pentagon rozważa znaczną redukcję obecności wojsk USA w Europie

Stany Zjednoczone analizują plan głębokiego cięcia kontyngentu w Europie, który może objąć od 25 tys. do nawet 40 tys. żołnierzy spośród obecnie stacjonujących tam 80 tys. wojskowych. Skala redukcji sił w Europie może sięgnąć nawet 40 tys. żołnierzy, co stanowiłoby ok. połowy obecnego stanu amerykańskich sił w regionie. Propozycje przygotowywane przez Pentagon wywołały zaniepokojenie wśród sojuszników, jednak Polska prowadzi równolegle rozmowy o zwiększeniu amerykańskiej obecności.

Według informacji przekazanych przez portal NBC News, Pentagon przygotowuje warianty znaczącego ograniczenia obecności wojskowej USA na kontynencie europejskim. Propozycje mają objąć wycofanie ok. 25 tys. żołnierzy wraz z towarzyszącym im sprzętem, okrętami i samolotami.

Niektórzy informatorzy wskazują, że w najbardziej radykalnym scenariuszu skala redukcji może sięgnąć 40 tys. osób, co stanowiłoby ok. połowy obecnego stanu amerykańskich sił w regionie. Jeśli plany te zostaną zrealizowane, będzie to największe wycofanie wojsk USA z Europy od zakończenia zimnej wojny.

Obszary objęte redukcją

Analiza przygotowywana przez dowódcę sił USA i NATO w Europie, generała Alexusa Grynkewicha, ma zostać przedstawiona ministrowi obrony Pete'owi Hegsethowi, a ostateczna rekomendacja ma trafić do szefa resortu obrony 6 listopada. Dokument zakłada cztery główne kierunki zmian, obejmujące ograniczenia w jednostkach lotniczych, marynarce wojennej oraz wojskach lądowych.

Główne cięcia mają objąć bazy w Niemczech, Włoszech i Hiszpanii, gdzie obecnie rozmieszczona jest większość amerykańskich sił. Ewentualna redukcja ma dotyczyć głównie baz w Niemczech, Włoszech i Hiszpanii, co oznacza, że zmiany uderzą w najważniejsze punkty logistyczne i operacyjne na kontynencie. Gen. Alexus Grynkewich miał przedstawić analizę ministrowi obrony Pete'owi Hegsethowi w ramach przygotowań do ostatecznych decyzji. Jednym z rozważanych elementów restrukturyzacji jest przesunięcie części jednostek do krajów wschodniej flanki NATO.

W Niemczech obecnie stacjonuje ok. 35 tys. amerykańskich żołnierzy, we Włoszech ok. 12 tys., a w południowych bazach Hiszpanii znajdują się znaczące jednostki lotnicze i morskie.

Kontekst polityczny i wizja NATO 3.0

Dyskusja o redukcji wpisuje się w forsowaną przez Pentagon koncepcję „NATO 3.0”. Zakłada ona, że państwa europejskie przejmą główną odpowiedzialność za obronę konwencjonalną, podczas gdy rola Stanów Zjednoczonych ograniczy się do zapewnienia strategicznego parasola nuklearnego.

Doniesienia o cięciach pojawiły się krótko po tym, jak prezydent Donald Trump poinformował o postępach w procesie wyznaczania lokalizacji dla nowej, stałej bazy wojsk USA w Polsce oraz w rozmowach ws. jej utworzenia. Ostateczna rekomendacja dotycząca przyszłego kształtu amerykańskiej obecności ma trafić do szefa resortu obrony 6 listopada, po czym zostanie przekazana prezydentowi.

Szef Biura Bezpieczeństwa Narodowego Bartosz Grodecki poinformował w programie „Graffiti”, że ewentualna redukcja nie będzie dotyczyć Polski. Dodał, że przegląd Pentagonu powinien zakończyć się na przełomie września i października, a ostateczne decyzje szefa resortu obrony poznamy w listopadzie.

Polska na tle planowanych zmian

10 września przedstawiciele polskiego resortu obrony spotkali się z amerykańską delegacją pod kierownictwem Williama Cappellettiego z Pentagonu, aby omówić kwestie infrastruktury, warunki wzmocnienia oraz dalsze kroki. Delegacja z USA odwiedziła także Poznań i Powidz, kontrolując tamtejsze zaplecze logistyczne.

W maju Pentagon podjął decyzję o wycofaniu około 5 tys. wojskowych z Niemiec, a później odwołano planowaną rotację kolejnych 4 tys. żołnierzy do Polski. Późniejsze deklaracje Donalda Trumpa o wysłaniu nad Wisłę dodatkowych 5 tys. ludzi oraz plany budowy bazy pokazują, że polska ścieżka różni się od ogólnego trendu redukcji w Europie.

Nad Wisłą od dawna rozwijane jest zaplecze dla wojsk, w tym wysunięte dowództwo V Korpusu w Poznaniu, magazyny oraz obiekty w Świętoszowie mogące pomieścić blisko 5 tys. żołnierzy. To sprawia, że kraj posiada już gotową infrastrukturę na wypadek ewentualnego przesunięcia sił z zachodu.

Obawy sojuszników i opór w Kongresie

Plany Pentagonu spotkały się ze sprzeciwem zarówno w europejskich stolicach, jak i w amerykańskim Kongresie. Politycy Partii Republikańskiej podkreślają, że redukcja 25 tys. żołnierzy jest nieakceptowalna w obliczu nasilającej się rosyjskiej kampanii sabotażu wobec państw NATO.

Niemiecki minister obrony Boris Pistorius wskazuje na konieczność stopniowego wycofywania sił, aby Europa mogła odpowiednio przygotować własne zdolności obronne, takie jak satelity nadzorcze czy pociski dalekiego zasięgu.

Kongres dysponuje narzędziami, które mogą zablokować lub utrudnić te plany, kontrolując finansowanie resortu obrony. Obecnie obowiązuje zakaz wykorzystywania części funduszy, jeśli liczebność wojsk w Europie spadnie poniżej 76 tys. Ustawodawcy rozważają nałożenie dalszych restrykcji budżetowych. Eksperci zauważają jednak, że Pentagon może próbować obejść te regulacje, prezentując wycofanie jednostek jako tymczasowe zmiany w ramach rotacyjnych dyslokacji.