Nie żyje Joanna Rawik. Wielka dama polskiej piosenki miała 90 lat

Joanna Rawik urodziła się 31 stycznia 1934 roku w Czerniowcach, które wówczas znajdowały się w granicach Rumunii, a obecnie leżą na terytorium Ukrainy. Artystka, której prawdziwe nazwisko brzmiało Joanna Gronkowska, zadebiutowała w latach 50. XX wieku w kabarecie Kaczka, gdzie wykonywała utwory francuskie.

Przez kilka dekad należała do najbardziej charakterystycznych postaci polskiej estrady, a jej niski, rozpoznawalny głos stał się jednym ze znaków firmowych polskiej piosenki.

Artystka była silnie związana z Lublinem, gdzie w latach 1956–1958 występowała w Teatrze Objazdowym. Jej początki kariery piosenkarskiej wiążą się z zespołem jazzu tradycyjnego 7 Czarcich Łap, z którym zajęła pierwsze miejsce na konkursie muzycznym w Lublinie. W 1956 roku stawiała także pierwsze kroki w Radiu Lublin, które wówczas mieściło się w willi przy ulicy Spokojnej.

W swojej bogatej karierze współpracowała z wieloma instytucjami kultury, w tym z krakowskim klubem Pod Jaszczurami oraz kabaretem Kundel. Zdobyła szerokie uznanie m.in. za utwór „Nie chodź tą ulicą”, który przyniósł jej nagrodę na festiwalu w Opolu w 1966 roku. Do jej najsłynniejszych utworów należą również „Po co nam to było” oraz „Romantyczność”.

Popularyzatorka twórczości Edith Piaf

Znaczącą część dorobku artystycznego Joanny Rawik stanowiła popularyzacja piosenki francuskiej, a w szczególności twórczości Edith Piaf. Rawik od lat 60. XX wieku wykonywała piosenki legendarnej Francuzki na scenie oraz w audycjach radiowych, a także poświęciła jej dwie książki: „Hymn życia i miłości” oraz „Ptak smutnego stulecia”.

Na podstawie drugiej z wymienionych publikacji artystka przygotowała monodram, który nagrała w Studiu Teatru Polskiego Radia i z powodzeniem prezentowała przez wiele lat. Prapremiera spektaklu odbyła się w 1999 roku na Festiwalu imienia Jana Kiepury w Krynicy. W monodramie Rawik wcielała się w rolę Edith Piaf, opowiadając historię jej życia w pierwszej osobie i wykonując największe przeboje artystki, takie jak „Padam, padam”, „Mon Dieu”, „Hymn do miłości”, „Les feuilles mortes”, „Piękna historia miłości” czy „Non, je ne regrette rien”.

Z Polskim Radiem współpracowała od lat 70., prowadząc audycje poświęcone artystom i piosence francuskiej, w tym program „Piaf, czyli wróbel”. Rawik wykładała również historię piosenki francuskiej, a w swoim dorobku miała książki wspomnieniowe, takie jak „Za kulisami sławy” czy „Kocham świat: wspomnienia z piosenką”.

Osobista fascynacja Rawik twórczością Piaf była głęboka, co potwierdziła w 2021 roku w rozmowie z PAP: „Kiedy w 1966 roku stanęłam pierwszy raz nad jej grobem, zrozumiałam, że życie i sztuka to jedno”.

Kariera międzynarodowa i uznanie

Joanna Rawik koncertowała nie tylko w Polsce, ale również w wielu krajach świata, w tym we Francji, Czechosłowacji, RFN, Jugosławii, Australii oraz Stanach Zjednoczonych. Występowała także w spektaklach telewizyjnych i filmach, m.in. w „Szkoda twoich łez”, „Strachach” oraz „Kryptonimie Turyści”.

Ze względu na swój sposób interpretowania piosenek nazywano ją we Francji „Juliette Gréco znad Wisły”.

Jej wkład w kulturę został doceniony licznymi wyróżnieniami. Artystka otrzymała Złoty Medal Zasłużony Kulturze Gloria Artis oraz Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, który przyznano jej w 2025 roku za wybitne zasługi w działalności artystycznej i twórczej.