Rok szkolny 2026/2027: Nowe zasady prac domowych, oceniania i zmiany dla uczniów z Ukrainy

Od nowego roku szkolnego wchodzą w życie kluczowe modyfikacje przepisów regulujących status prawny i organizacyjny dzieci będących obywatelami Ukrainy w polskim systemie edukacji. Decyzją Ministerstwa Edukacji Narodowej uczniowie ci zostają włączeni w ogólny system kształcenia cudzoziemców w Polsce. Dla samorządów oraz dyrektorów placówek oznacza to konieczność zweryfikowania arkuszy organizacyjnych oraz zasad finansowania wsparcia.

Głównym założeniem nowelizacji jest ujednolicenie procedur oświatowych dla wszystkich obcokrajowców uczących się w polskich placówkach. Z dniem 1 września przestają obowiązywać dotychczasowe, przejściowe i specyficzne ulgi, które przysługiwały dzieciom przybyłym po wybuchu konfliktu zbrojnego. Uczniowie ci zaczynają podlegać standardowym zapisom ustawy Prawo oświatowe. Zmianie ulegają zasady przydzielania oraz finansowania pomocy nauczyciela, czyli asystentów międzykulturowych.

Powoływanie tego typu wsparcia będzie obwarowane standardowymi kryteriami weryfikacji kwalifikacji pedagogicznych. Liczba asystentów w placówce musi ściśle odpowiadać ogólnym limitom określonym dla wszystkich grup cudzoziemców. Modyfikacja dotyka również organizacji dodatkowych, bezpłatnych lekcji języka polskiego. Przepisy precyzują na nowo wymiar godzinowy oraz kryteria tworzenia grup językowych dla obcokrajowców.

Dyrektorzy szkół nie będą mogli tworzyć odrębnych oddziałów wyłącznie dla dzieci narodowości ukraińskiej, o ile na terenie placówki znajdują się inni uczniowie z doświadczeniem migracyjnym. Włączenie uczniów z Ukrainy w ogólny system kształcenia rodzi poważne konsekwencje finansowe dla jednostek samorządu terytorialnego. Zmianie ulegają zasady naliczania subwencji oświatowej na dzieci z doświadczeniem migracyjnym.

Skarbnicy gmin i miast muszą przeprowadzić ponowną analizę wydatków bieżących, ponieważ samorządy tracą dostęp do części celowych funduszy pomocowych. Dla kadry zarządzającej oznacza to konieczność dostosowania arkuszy organizacyjnych. Nowe ramy prawne mają na celu definitywne zakończenie okresu tymczasowości i pełne zasymilowanie młodzieży cudzoziemskiej z polskimi rówieśnikami. Rodzice muszą w pełni przestrzegać obowiązku szkolnego pod rygorem sankcji administracyjnych.

Nowe zasady prac domowych i oceniania zachowania

Wielkimi krokami zbliża się rok szkolny 2026/2027, na okoliczność którego Ministerstwo Edukacji Narodowej przygotowało szereg nowości. Rozpoczęcie zajęć odbędzie się we wtorek, 1 września. Minister edukacji Barbara Nowacka podpisała rozporządzenie zmieniające zasady oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów. Na pierwszy plan wysuwają się zapisy dotyczące prac domowych w szkołach podstawowych.

W klasach IV-VIII całkowicie zniesiono możliwość zadawania uczniom jakichkolwiek praktyczno-technicznych prac do wykonania w czasie wolnym. Zadania pisemne mają służyć wyłącznie utrwalaniu i rozwijaniu wiedzy zdobytej na lekcjach. Każda taka praca musi zostać przez nauczyciela sprawdzona wraz z przekazaniem uczniowi informacji zwrotnej. Resort wprowadził opcję podwyższenia rocznej oceny dla ucznia, który wykonuje nieobowiązkowe zadania pisemne, o ile szkoła dopuści to w statucie.

Nowelizacja odświeża także zasady wystawiania ocen z zachowania. Nauczyciel będzie zwracał uwagę na rzetelne wywiązywanie się z obowiązków, szacunek do rówieśników i pracowników, przestrzeganie norm społecznych oraz dbałość o kulturę języka i bezpieczeństwo. Oceniane będzie również zaangażowanie w życie klasy i lokalnej wspólnoty, dbanie o dobre relacje, szacunek do ojczyzny oraz tolerancja wobec innych kultur. Zaktualizowane przepisy obejmą także szkoły ponadpodstawowe.

W technikach i szkołach branżowych I stopnia uczeń będzie mógł zostać zwolniony z zajęć nauki jazdy, jeśli przedstawi zaświadczenie o ukończeniu kursu poza szkołą.

Organizacja egzaminów i pozostałe nowości szkolne

Resort doprecyzował szczegółowe kwestie przeprowadzania egzaminów klasyfikacyjnych, poprawkowych i sprawdzianów wiedzy. Mają się one odbywać wyłącznie stacjonarnie w szkole, w obecności komisji i w warunkach gwarantujących samodzielną pracę. Wyjątkiem będą sytuacje zdrowotne, które po zgodzie dyrektora pozwolą na napisanie testu w domu lub szpitalu. Wprowadzono całkowity zakaz korzystania z urządzeń telekomunikacyjnych, z wyjątkiem aplikacji monitorujących stan zdrowia.

Ustalono minimalny czas trwania sprawdzianów z jednego przedmiotu, wynoszący 30 minut w klasach I-III, 45 minut w klasach IV-VIII i 60 minut w szkołach ponadpodstawowych. Wyniki mają być przekazywane uczniowi najpóźniej następnego dnia. W ciągu jednego dnia uczeń będzie mógł przystąpić do maksymalnie trzech egzaminów klasyfikacyjnych. Większość nowości wejdzie w życie 1 września 2026 roku.

Wyjątkiem są zaktualizowane przepisy precyzujące formę i tryb egzaminów poprawkowych, klasyfikacyjnych oraz sprawdzianów wiadomości. Te regulacje zaczną obowiązywać od 1 września 2027 roku.