Nowy Jork ukrywał prawdę o toksycznym powietrzu po zamachach z 11 września

Ponad 170 tysięcy stron dokumentów, które przez blisko ćwierć wieku przechowywano w 68 pudłach, trafiło do opinii publicznej. Z materiałów wynika, że choć nowojorskie władze wielokrotnie zapewniały mieszkańców i pracowników o bezpieczeństwie powietrza w okolicach Ground Zero, urzędnicy posiadali wiedzę o utrzymującym się tam wysokim stężeniu substancji rakotwórczych, metali ciężkich oraz azbestu.

Z analizy dokumentów wynika, że zagrożenie nie zniknęło bezpośrednio po ataku. Jeszcze w lipcu 2002 roku, a więc kilkanaście miesięcy po katastrofie, inspektorzy znajdowali niebezpieczny pył na dachach i elewacjach budynków oddalonych o ponad 1,6 km od miejsca zamachu.

Wiedza władz o ryzyku

Kluczowym dowodem w sprawie jest tzw. Harding Memo, skierowane do ówczesnego zastępcy burmistrza Roberta Hardinga. Notatka wskazuje, że miasto od samego początku analizowało ryzyko tysięcy pozwów prawnych w związku z narażeniem ludzi na toksyny i rozważało strategie ograniczania odpowiedzialności władz zamiast pełnego ujawnienia skali zagrożenia.

Burmistrz Nowego Jorku, Zohran Mamdani, podczas konferencji prasowej podkreślił skalę nadużyć wobec obywateli. Wskazał, że ludzie zachorowali, ponieważ przywódcy, którym ufali, kłamali w kwestii bezpieczeństwa powietrza w mieście.

Tragiczne konsekwencje zdrowotne

Upublicznienie akt kończy wieloletnią batalię prawną organizacji 9/11 Health Watch, która walczyła o dostęp do prawdy o zdrowotnych skutkach katastrofy. Dokumentacja zawiera m.in. raporty agencji miejskich i federalnych oraz korespondencję z właścicielami nieruchomości, w tym Deutsche Banku, gdzie w próbkach kurzu wykrywano przekroczenia norm toksyczności.

Według danych z World Trade Center Health Program, do programu zdrowotnego zgłosiło się co najmniej 140 tysięcy osób, a u blisko 49 tysięcy z nich zdiagnozowano nowotwory powiązane z ekspozycją na szkodliwe substancje. Obecnie szacuje się, że liczba ofiar śmiertelnych chorób wywołanych toksycznym pyłem przekroczyła liczbę osób, które zginęły w dniu samych ataków terrorystycznych.

Ówczesne władze Nowego Jorku utrzymywały, że rezultaty analiz nie przekraczają dopuszczalnych progów. Kierująca wówczas EPA Christine Todd Whitman publicznie zapewniała nowojorczyków o braku zagrożenia, za co po latach przeprosiła.

W aktach znajdują się także pisma mieszkańców, którzy skarżyli się na dezorganizację działań służb i niedostatek rzetelnych informacji o grożących im niebezpieczeństwach. Zebrana korespondencja rysuje obraz chaosu komunikacyjnego w pierwszych miesiącach po zamachach, a skargi kierowano zarówno do władz lokalnych, jak i federalnych.

Dostęp do dokumentów

Władze Nowego Jorku uruchomiły specjalny portal internetowy, który umożliwi bezpłatne przeglądanie i pobieranie odnalezionych materiałów. Urzędnicy zapowiedzieli, że publikowana baza będzie sukcesywnie uzupełniana o kolejne dokumenty w najbliższych miesiącach.

W sprawę od lat angażował się komik Jon Stewart, który na konferencji prasowej wskazywał, że toksyny znajdowały się niemal wszędzie: na zwierzętach, ubraniach, w klimatyzatorach oraz na parapetach budynków. Ujawnienie akt stanowi teraz kluczowy materiał dowodowy dla osób ubiegających się o federalne rekompensaty finansowe.