Straty finansowe w państwowych stadninach koni pomimo sukcesu Pride of Poland

Po tegorocznej aukcji Pride of Poland minister rolnictwa Stefan Krajewski nie krył zadowolenia z osiągniętych wyników. Podczas wydarzenia sprzedano 16 koni za łączną kwotę 1 miliona euro, czyli około 4,3 miliona złotych, a najdroższa klacz Pila została wylicytowana za 160 tysięcy euro. Minister przedstawiał ten wynik jako potwierdzenie skuteczności zmian zachodzących w państwowych hodowlach.

Przekonywał, że obecnie za stadniny odpowiadają właściwi ludzie z pasją, co udowadnia, że spółki Skarbu Państwa można prowadzić rentownie. Minister odniósł się również do poprzednich rządów, przekonując, że obecnie za stadniny odpowiadają właściwi ludzie, a na sukces ten pracują osoby z pasją, a nie takie, które dopiero szukają tu swoich intencji, jak bywało za czasów rządów ich poprzedników.

Poza szesnastoma końmi wystawiono na sprzedaż również embrion po utytułowanych rodzicach, znajdujący się w macicy klaczy-surogatki, jednak ta oferta nie znalazła nabywcy. Licytacja wzbudziła wiele kontrowersji, choć były szef Michałowa Jerzy Białobok tłumaczyl, że sprzedaż embrionów jest normalnym elementem nowoczesnej hodowli, podczas gdy część hodowców wskazywała na kwestie etyczne oraz potencjalne zagrożenia dla różnorodności genetycznej rasy.

Dodatkowym elementem tegorocznych Dni Konia Arabskiego była aukcja Summer Sale, podczas której sprzedano 19 z 25 wystawionych koni za łącznie 358 tysięcy euro. W przypadku Michałowa było to 257,5 tysiąca euro za 10 koni, Janów Podlaski uzyskał 73 tysiące euro za pięć koni, a Białka 17,5 tysiąca euro za trzy konie, natomiast jeden koń z hodowli prywatnej został sprzedany za 10 tysięcy euro.

Łącznie Pride of Poland i Summer Sale przyniosły 1,358 miliona euro ze sprzedaży koni, choć eksperci i politycy zwracają uwagę, że przychód ze sprzedaży nie jest równoznaczny z zyskiem całych przedsiębiorstw.

Milionowe straty finansowe państwowych stadnin i ich uwarunkowania

Analiza danych finansowych dwóch najważniejszych państwowych stadnin koni w Janowie Podlaskim i Michałowie przedstawia znacznie trudniejszą sytuację niż optymistyczne deklaracje rządowe. W 2024 roku, będącym pierwszym pełnym rokiem po zmianie władzy, Janów Podlaski zanotował 4 miliony złotych straty, a Michałów 3,9 miliona złotych, co dawało łącznie 7,9 miliona złotych na minusie.

W 2025 roku sytuacja uległa poprawie, jednak obie spółki nadal pozostawały nierentowne, gdyż Janów Podlaski stracił około 980 tysięcy złotych, a Michałów 1,25 miliona złotych. W ciągu dwóch lat Janów i Michałów zanotowały więc łącznie około 10,1 miliona złotych straty, co według doniesień prasowych przewyższa łączne straty tych dwóch stadnin w ciągu ośmiu lat rządów Zjednoczonej Prawicy.

Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa zwrócił uwagę, że obie stadniny znajdują się w wykazie spółek o szczególnym znaczeniu dla gospodarki narodowej, a ich priorytetem pozostaje realizacja zadań hodowlanych. Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa podał, że poprawie uległy wskaźniki rentowności, płynności finansowej oraz poziom zadłużenia obu spółek, a przychody stadniny w Janowie wzrosły o 22 procent przy jednoparcentowym wzroście kosztów operacyjnych.

Bieżący rok przyniósł kolejne pogorszenie wyników, bowiem według danych za pierwsze półrocze 2026 roku Janów Podlaski zanotował aż 6 milionów złotych straty, a Michałów 2,9 miliona złotych, co daje łącznie 8,9 miliona złotych na minusie w zaledwie sześć miesięcy. Obecne władze stadnin tłumaczą, że wyników za początek roku nie można bezpośrednio przekładać na rezultat całoroczny ze względu na prowadzenie działalności rolnej i wydatki na siewy oraz środki ochrony roślin.

Przedstawiciele ośrodków wskazują również na wieloletnie niedoinwestowanie, częste zmiany zarządów oraz spadek opłacalności produkcji rolnej jako główne źródła problemów. Anna Stojanowska, doradca dyrektora generalnego KOWR do spraw koni arabskich, upatruje przyczyn obecnej sytuacji w słabej sprzedaży koni w ciągu ośmiu lat rządów poprzedniej ekipy, co generowało wysokie koszty utrzymania niesprzedanych zwierząt.

Spór polityczny o kondycję hodowli i zarzuty opozycji

Krytycznie do sytuacji odnosi się poseł Prawa i Sprawiedliwości Kazimierz Choma, przewodniczący Parlamentarnego Zespołu do Spraw Ochrony i Rozwoju Hodowli Koni Arabskich w Polsce, który zarzuca obecnej władzy stosowanie propagandy sukcesu. Wskazuje on, że w 2023 roku za rządów PiS podczas głównej aukcji sprzedano mniej koni, ale uzyskano około 2,2 miliona euro przy wyższej średniej cenie wynoszącej około 160 tysięcy euro wobec tegorocznej średniej ceny około 62 tysięcy euro.

Poseł podnosi również argument, że około 750 tysięcy euro z tegorocznej aukcji pochodziło ze sprzedaży koni wyhodowanych w okresie wcześniejszych rządów, co podważa tezy o odbudowie hodowli od zapaści. Kazimierz Choma krytykuje także opóźnienia w publikowaniu katalogów aukcyjnych oraz brak odpowiedniego angażowania polskich hodowców w pokazy w ostatnich latach, co miało utrudniać dotarcie do renomowanych zagranicznych kupców ze Stanów Zjednoczonych, Europy Zachodniej czy krajów arabskich.

Najbardziej alarmującym elementem podnoszonym przez opozycję jest obawa przed przyszłością państwowych ośrodków hodowlanych. Poseł Choma wprost wyraża obawy, że rosnące straty finansowe i kryzys w stadninach mogą zostać wykorzystane przez rządzących jako pretekst do podjęcia prób prywatyzacji Janowa Podlaskiego i Michałowa, co w przeszłości miało już tragiczne skutki dla polskiej hodowli.