Największe ćwiczenia obrony cywilnej w Finlandii od czasów II wojny światowej

W fińskim mieście Kuopio trwają największe od zakończenia II wojny światowej ćwiczenia obrony cywilnej, w których uczestniczy ponad 2000 osób, w tym wolontariusze, studenci oraz uczniowie. Głównym miejscem manewrów jest wykuty w skale kompleks „Luola” w dystrykcie Savilahti, który w czasie pokoju służy jako obiekt sportowo-widowiskowy. W ramach scenariusza został on błyskawicznie przekształcony w schron, mogący pomieścić 7000 osób, gdzie uczestnicy ćwiczą masową ewakuację oraz nocleg w warunkach polowych.

Scenariusz manewrów zakłada wystąpienie wielodomenowego kryzysu, w którym w wyniku cyberataków dochodzi do paraliżu sieci energetycznych i wodociągowych. Jednocześnie nad krajem wisi groźba uderzeń rakietowych ze strony Rosji. Celem przedsięwzięcia jest weryfikacja funkcjonowania struktur państwowych oraz przygotowanie lokalnych władz i zwykłych obywateli na wypadek rzeczywistego ataku.

Obrona totalna i doświadczenia historyczne

Emerytowany pułkownik Asko Muhonen, organizator ćwiczeń, podkreśla, że bezpieczeństwo Finlandii opiera się na koncepcji „obrony totalnej”, łączącej potencjał wojskowy z odpornością cywilną. Jego zdaniem kluczowa jest mentalność Finów oraz gotowość obywateli do wzięcia odpowiedzialności za bezpieczeństwo państwa, co wynika m.in. z utrzymania systemu obowiązkowej służby wojskowej po upadku Związku Radzieckiego. Ważnym elementem treningu było sprawdzenie procedur reagowania na zagrożenia CBRN, obejmujące pomiary poziomu promieniowania oraz ćwiczenia z dekontaminacji w wykonaniu poborowych.

Finlandia, posiadająca ponad 1300-kilometrową granicę z Rosją, dysponuje ewenementem na skalę europejską w postaci ponad 50,5 tysiąca schronów, które mogą pomieścić około 4,8 miliona ludzi. Zgodnie z fińskim prawem, obiekty te, z których 85 proc. to własność prywatna, muszą być gotowe do przyjęcia ludności w ciągu maksymalnie 72 godzin. Fińska strategia kładzie silny nacisk na to, by obywatele byli zdolni do samodzielnego funkcjonowania przez co najmniej trzy doby w przypadku odcięcia dostaw mediów.

Wnioski z wojny na Ukrainie

Obecne manewry bazują na doświadczeniach płynących z rosyjskiej inwazji na Ukrainę. Eksperci wskazują, że obiekty ochronne muszą być łatwo dostępne i gotowe niemal natychmiast, ponieważ ludność cywilna w obliczu ataków rakietowych czy rojów bezzałogowców często dysponuje zaledwie kilkoma minutami na schronienie się. Norweski brygadier Atle Molde zauważył, że doszło do odwrócenia ról – to Ukraińcy, bazując na wojennych przeżyciach, uczą obecnie zachodnich wojskowych zasad przetrwania w warunkach konfliktu.

W opinii ukraińskiego studenta Dmytro Untili, który przebywa w Kuopio, szkolenie na wypadek ataku z pewnością pomogłoby w jego ojczyźnie, ponieważ w momencie wybuchu wojny w Odessie nikt nie był przygotowany na taką ewentualność.

Sabotaż i niepewność w infrastrukturze energetycznej

Sektor energetyczny w Finlandii odnotował wzrost liczby cyberataków po podjęciu decyzji o zaprzestaniu zakupu rosyjskich biopaliw. Juha Räsänen, dyrektor generalny firmy Savon Voima, poinformował o niepokojących zdarzeniach, takich jak odnalezienie co najmniej 10 tajemniczych naklejek na wrażliwych elementach sieci energetycznej oraz obecność niezidentyfikowanych dronów nad liniami przesyłowymi. Choć nie ustalono sprawców tych działań, inżynierowie ostrzegają, że ewentualna eksplozja w takich punktach mogłaby zniszczyć całą tamę.

Fińska Służba Wywiadu i Bezpieczeństwa podała, że zbadała „szeroki wachlarz spostrzeżeń” związanych z podobnymi sygnałami, jednak nie znalazła niczego niepokojącego, przypisując zgłoszenia o dronach codziennym zdarzeniom, a naklejki odblaskowe wiążąc z pracami geodezyjnymi.