Gubernator Kalifornii zamienia 548 wyroków śmierci na dożywocie

Gubernator Kalifornii Gavin Newsom poinformował w czwartek o podjęciu decyzji dotyczącej złagodzenia wyroków śmierci wszystkich 548 więźniów przebywających w stanowych zakładach karnych. Polityk zamierza zastąpić najwyższy wymiar kary dożywotnim pozbawieniem wolności bez możliwości ubiegania się o warunkowe zwolnienie.

Jak podał „New York Times”, jest to największa grupowa zamiana wyroków śmierci na inne kary we współczesnej historii Stanów Zjednoczonych. Decyzja Newsoma obejmuje około jednej czwartej wszystkich wyroków śmierci orzeczonych w całym kraju.

Rola Sądu Najwyższego i procedura prawna

Plan gubernatora nie zostanie wdrożony w pełni automatycznie wobec wszystkich skazanych. Zgodnie z kalifornijskim prawem, zamiana kary dla osób skazanych za przestępstwa więcej niż jeden raz wymaga zgody stanowego Sądu Najwyższego.

Według danych przekazanych przez biuro gubernatora agencji AP, formalna zgoda sądu będzie niezbędna w przypadku około 70 proc. objętych decyzją więźniów, co odpowiada 382 osobom. Samo ogłoszenie gubernatora nie znosi kary śmierci w prawie stanowym, która nadal może być orzekana przez sądy w przyszłości.

Kontekst polityczny i historyczny

Kalifornia nie przeprowadziła żadnej egzekucji od 20 lat. Newsom od początku swojego urzędowania sprzeciwiał się stosowaniu kary śmierci, wprowadzając w 2019 roku moratorium na wykonywanie wyroków.

Decyzja została ogłoszona na dwa miesiące przed zakończeniem drugiej kadencji gubernatora. Media podkreślają, że krok ten może wpłynąć na jego przyszłą pozycję w Partii Demokratycznej w kontekście ewentualnego startu w wyborach prezydenckich w 2028 roku. Zmiana wyroków może wzmocnić jego poparcie wśród liberalnych wyborców, lecz jednocześnie narazić go na krytykę ze strony środowisk opowiadających się za utrzymaniem surowych kar.