GUS: Koszt wojny dla polskiej gospodarki to blisko pół biliona złotych

Główny Urząd Statystyczny przedstawił raport dotyczący wpływu rosyjskiej agresji na Ukrainę na polską gospodarkę w latach 2022–2025. Łączne straty zostały oszacowane na 490,1 mld zł, co stanowi około 3,5 proc. skumulowanego PKB Polski w tym okresie. Jak wskazał prezes GUS Marek Cierpiał-Wolan, raport powstał przy współpracy z badaczami z uniwersytetów w Białymstoku i Rzeszowie.

Największe obciążenie odnotowano w sektorze gospodarstw domowych, które straciły 292,1 mld zł. Sektor przedsiębiorstw zanotował stratę na poziomie 126 mld zł, natomiast sektor rządowo-samorządowy 72 mld zł. W wyliczeniach uwzględniono m.in. skalę pomocy udzielonej Ukrainie, sytuację na rynku pracy, koszty demograficzne oraz zmiany w nastrojach społecznych.

Czynniki wpływające na spadek wartości PKB

Statystycy wskazali, że w latach 2022–2025 wydatki Polski na obronność wzrosły o 154,2 mld zł w porównaniu z pierwotnymi planami, a Fundusz Pomocy obciążył budżet kwotą 46,7 mld zł. Gospodarstwa domowe straciły dodatkowe 70 mld zł w wyniku spadku siły nabywczej oszczędności, co było bezpośrednim efektem tzw. putinflacji. Analitycy przyjęli założenie, że jedna trzecia inflacji przekraczającej cel inflacyjnego wynikała z eskalacji konfliktu.

Istotnym elementem analizy był spadek wartości dodanej brutto, który łącznie wyniósł 426,5 mld zł. Szczególnie odczuwalne straty zanotowano w budownictwie, gdzie wartość dodana brutto spadła o 120,9 mld zł. Wynikało to m.in. ze znacznego wzrostu cen surowców, takich jak stal, cement czy asfalt, oraz odpływu pracowników z rynku pracy.

Perspektywy prawne i międzynarodowe

Podczas konferencji w Karpaczu podkreślono, że przygotowana metodologia jest konsultowana z ekspertami ONZ. Celem jest stworzenie uniwersalnego narzędzia, które pozwoliłoby państwom dotkniętym skutkami wojen na precyzyjne wyliczanie kosztów ekonomicznych, co ma pełnić funkcję perswazyjną na arenie międzynarodowej.

Paweł Kowal zaznaczył, że prowadzone są studia prawne dotyczące możliwości odzyskiwania kwot od Federacji Rosyjskiej, choć powstrzymał się od używania definitywnych określeń o reparacjach. Ostateczny raport, który ma zostać ukończony przed końcem roku, stanie się podstawą do wypracowania ewentualnych kroków prawnych podejmowanych przez Polskę.