Friedrich Merz walczy o przetrwanie na stanowisku kanclerza Niemiec

Niemiecka chadecja znajduje się w głębokim kryzysie po wyborach w Saksonii-Anhalcie, gdzie CDU uzyskała zaledwie 17,2 proc. głosów, podczas gdy Alternatywa dla Niemiec (AfD) zdobyła 43,8 proc. poparcia.

Sytuacja przed nadchodzącą niedzielą, w której odbędą się wybory w Berlinie oraz Meklemburgii-Pomorzu Przednim, jest dla partii wyjątkowo trudna. W Meklemburgii-Pomorzu Przednim CDU notuje według badania ZDF zaledwie 6 proc. poparcia, co stawia partię na progu pięcioprocentowego wymogu wyborczego i grozi historycznie słabym wynikiem.

W Berlinie chadecy mogą liczyć na około 20 proc., co stanowi znaczący spadek w porównaniu z 28,2 proc. uzyskanymi w stolicy w 2023 roku.

Rekordowa niepopularność kanclerza

Friedrich Merz zmaga się z najniższym poparciem dla urzędującego szefa rządu w historii Niemiec. Według badania Instytutu Forsa z pierwszej połowy września, jedynie 10 proc. obywateli jest zadowolonych z jego pracy, podczas gdy 88 proc. ocenia ją negatywnie.

Z kolei w sondażu DeutschlandTrend ARD z przełomu sierpnia i września pozytywną ocenę wystawiło kanclerzowi tylko 13 proc. badanych. Osobiste notowania Merza są obecnie niższe niż sondażowe wyniki samej CDU.

Wewnętrzne napięcia w CDU

Publiczna dyskusja o przyszłości kanclerza przybiera na sile. Tygodnik „Die Zeit” informował o „operacji usunięcia kanclerza” i nastrojach wewnątrz partii, w których politycy coraz częściej otwarcie wątpią w powodzenie obecnego kierownictwa.

„Der Spiegel” donosił z kolei o pojawiających się w kręgach CDU pytaniach, czy Merz będzie w stanie utrzymać się na stanowisku do tegorocznych Świąt Bożego Narodzenia.

Dziennikarz Robin Alexander zauważył w swoim podkaście, że konieczność publicznego zapewniania o lojalności przez landowych premierów świadczy o tym, iż dyskusja o zmianie na szczycie rządu stała się realnym scenariuszem politycznym.

Wsparcie landowych premierów

Mimo rosnącego nacisku, Friedrich Merz deklaruje chęć dokończenia czteroletniej kadencji rozpoczętej w 2025 roku.

W środę kanclerz otrzymał formalne wsparcie od premierów wszystkich ośmiu krajów związkowych rządzonych przez CDU. W wydanym oświadczeniu politycy ci wezwali do zachowania stabilności i zadeklarowali gotowość do wspólnej pracy nad rozwiązywaniem problemów kraju.

Przyczyny kryzysu zaufania

Zdaniem Pascala Begricha z organizacji Miteinander, problemem jest szersza alienacja obywateli od systemu politycznego, parlamentu i rządu federalnego, co przekłada się na odpływ wyborców w stronę AfD.

Podobną diagnozę stawia profesor Rahim Hajji z Uniwersytetu Nauk Stosowanych Magdeburg-Stendal, wskazując, że wyborcy tracą wiarę w tradycyjne partie.

Publicysta „Die Zeit” Bernd Ulrich sugeruje jednak, że słabość Merza może paradoksalnie pełnić funkcję stabilizującą, gdyż ewentualny następca musiałby przejąć całość trudnych wyzwań gospodarczych i koalicyjnych.

Reakcje społeczne i zmiany w kalendarzu

Podczas niedawnej wizyty w Kuehlungsborn kanclerz spotkał się z głośnym sprzeciwem wyborców, którzy wygwizdali go i domagali się dymisji. Z kolei we wtorek, podczas spotkania w dawnym browarze w Berlinie, Merz został przyjęty długimi oklaskami przez młodych ludzi.

Mimo że kanclerz przyznał, iż to spotkanie dało mu nieco siły, w obliczu kryzysu zdecydował się zrezygnować z wyjazdu na sesję Zgromadzenia Ogólnego ONZ w Nowym Jorku, aby pozostać w Berlinie.