Eskalacja napięć między USA a Iranem uderza w rynki paliw. Ceny gazu w Europie rosną do prawie 70 euro za MWh

Europejski rynek gazu ziemnego zareagował nerwowo na doniesienia o eskalacji konfliktu na Bliskim Wschodzie. W poniedziałek benchmarkowe kontrakty terminowe Dutch TTF w Amsterdamie notowały wzrosty rzędu 3,2 proc., osiągając poziom 69,15 euro za MWh, po wcześniejszych w trakcie sesji wzrostach sięgających 4,2 proc.

Jest to wyraźny odwrót od piątkowej tendencji spadkowej, podczas której ceny zniżkowały o 1,9 proc.

Konflikt zbrojny w Cieśninie Ormuz

Bezpośrednią przyczyną napięć jest przerwanie trwającego miesiąc zawieszenia broni. W niedzielę siły amerykańskie przeprowadziły atak na irańskie wyrzutnie rakietowe zlokalizowane na wyspie Larak w rejonie Cieśniny Ormuz. Według Tima Hawkinsa, rzecznika Centralnego Dowództwa USA, jednostki Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej przygotowywały tam rakiety z minami morskimi, celując w szlaki żeglugowe. Zaledwie tydzień wcześniej amerykańskie wojsko zakończyło operację oczyszczania tych korytarzy z min.

Iran odpowiedział na amerykańskie uderzenie serią ataków rakietowych. Teheran poinformował o wystrzeleniu pocisków balistycznych w kierunku amerykańskich baz w Jordanii oraz ataku na bazę lotniczą w Zjednoczonych Emiratach Arabskich. Jordańskie siły zbrojne potwierdziły, że rano w poniedziałek przechwyciły osiem pocisków, które naruszyły przestrzeń powietrzną kraju. Teheran oficjalnie określił te działania jako odwet za niedzielną operację na wyspie Larak.

Groźby Donalda Trumpa i niepewność na rynkach

Prezydent USA Donald Trump zapowiedział w wywiadzie dla Fox News zdecydowaną odpowiedź na irańskie ataki, obiecując, że siły amerykańskie uderzą bardzo mocno. Mimo eskalacji działań, prezydent twierdzi, że Iran wykazuje chęć do rozmów, ponieważ sankcje działają naprawdę mocno. Trump opublikował również w mediach społecznościowych wideo wygenerowane przez sztuczną inteligencję, przedstawiające zniszczenie wyspy Chark, która jest kluczowym ośrodkiem eksportu surowców Iranu.

Według analityków Rapidan Energy Group, obecne zerwanie zawieszenia broni fundamentalnie zmienia prognozy rynkowe. Firma podniosła szacunki cen ropy Brent na czwarty kwartał z 85 do niemal 100 dolarów za baryłkę. Eksperci zastanawiają się, czy strony konfliktu pozostaną przy celach wyłącznie wojskowych, czy zaczną uderzać w infrastrukturę cywilną, taką jak elektrownie.

Problemy Europy z zapasami gazu

Sytuacja geopolityczna zbiega się z krytycznym okresem dla europejskiej energetyki. Z najnowszych danych Gas Infrastructure Europe wynika, że unijne magazyny gazu są wypełnione w 64,7 proc., co znacznie odbiega od pięcioletniej średniej dla tego okresu, wynoszącej 81,8 proc. Obecnie w magazynach znajduje się 731,67 TWh surowca. Analitycy zwracają uwagę, że dostawy skroplonego gazu ziemnego z regionu Zatoki Perskiej do Europy w ciągu ostatnich dwóch miesięcy praktycznie ustały.

Państwa UE, przygotowując się do sezonu grzewczego, muszą zmagać się z ograniczoną globalną podażą, rywalizując o surowiec przede wszystkim z odbiorcami z Azji. Niski poziom zapasów sprawia, że rynek pozostaje ekstremalnie wrażliwy na dalsze zakłócenia dostaw. W Polsce trwają prace nad legislacją mającą uszczelnić system magazynowania paliw. Rząd planuje przyjąć projekt ustawy w tej sprawie jeszcze we wrześniu, co ma wyeliminować przypadki omijania przepisów przez niektóre firmy.