Eksplozja i pożar w bułgarskiej fabryce zbrojeniowej EMCO

W nocy z piątku na sobotę w środkowej Bułgarii doszło do serii wybuchów i pożaru w magazynie broni, położonym między Trjawną a Carewą liwadą. Obiekt należy do koncernu zbrojeniowego EMCO, którym kieruje Emilian Gebrew. Według informacji przekazanych przez władze, w zdarzeniu nikt nie ucierpiał, a na miejscu przebywali jedynie ochroniarze, którym udało się bezpiecznie opuścić teren fabryki.

Pożar wybuchł około godziny 23:00 i objął teren bazy magazynowej, w której przechowywany był proch oraz amunicja. Gubernatorka obwodu Gabrowo, Kristina Sidorowa, zdecydowała o uruchomieniu systemu wczesnego ostrzegania BG-Alert dla mieszkańców pobliskich miejscowości. Ogień, który zajął jeden z jedenastu magazynów, szybko rozprzestrzenił się na kolejne obiekty w obrębie kompleksu.

Powiązania z rosyjskimi atakami

Sytuacja w Bułgarii wzbudziła ostre reakcje polityczne w kontekście wcześniejszych zdarzeń w zakładach należących do koncernu EMCO. Bożidar Bożanow, bułgarski deputowany i były minister, wskazał na serię pożarów w obiektach tej firmy i publicznie skrytykował bierność władz w obliczu podejrzeń o sabotaż.

Emilian Gebrew, właściciel EMCO, oraz jego najbliższe otoczenie byli w przeszłości celem ataków rosyjskich agentów. W 2015 roku przedsiębiorca, jego syn oraz partner biznesowy stali się ofiarami próby otrucia nowiczokiem. Prokuratura bułgarska w 2024 roku wydała nakaz aresztowania sześciu obywateli Rosji, wiążąc te działania z serią eksplozji w magazynach amunicji na terenie Bułgarii oraz Czech w latach 2011–2020.

Raport o sabotażu w europejskim przemyśle

Międzynarodowy Instytut Studiów Strategicznych (IISS) opublikował w 2025 roku kompleksową bazę danych o atakach na firmy zbrojeniowe, które są przypisywane służbom rosyjskim. Z raportu wynika, że Moskwa systematycznie wykorzystuje akty sabotażu i działania szpiegowskie, aby destabilizować państwa europejskie i osłabiać poparcie dla Ukrainy w ramach szerszej strategii wojny niekonwencjonalnej.

W ubiegłym miesiącu doszło do wybuchu w innej fabryce firmy EMCO, co dodatkowo wzmacnia obawy o bezpieczeństwo strategicznych zakładów zbrojeniowych w regionie.

Do analogicznego pożaru i serii eksplozji w składzie amunicji należącym do tej samej firmy doszło również miesiąc temu w pobliżu wsi Belica.