Dziura budżetowa przekroczyła 141 mld zł. Ministerstwo Finansów publikuje nowe dane

Deficyt budżetu państwa po siedmiu miesiącach 2026 roku wyniósł 141,06 mld zł — podał resort finansów w poniedziałek w południe, publikując szacunkowe dane. Oznacza to, że przez miesiąc dziura budżetowa powiększyła się o 17 mld zł, ponieważ na koniec czerwca wynosiła ona 123,7 mld zł.

Mimo miesięcznego wzrostu deficyt po lipcu jest mniejszy niż w analogicznym okresie ubiegłego roku, kiedy wynosił 156,7 mld zł. Zgodnie z ustawą budżetową na 2026 rok tegoroczny deficyt ma nie przekroczyć 271,7 mld zł, co oznacza, że po siedmiu miesiącach wykonano 51,9 proc. planu.

Dochody i wydatki państwa w okresie styczeń-lipiec

W okresie od stycznia do lipca 2026 roku dochody budżetu państwa wyniosły 333,9 mld zł, co stanowi 51,6 proc. planu rocznego, natomiast wydatki sięgnęły 475 mld zł, czyli 51,7 proc. planu. Tegoroczne dochody po lipcu były o 20,1 mld zł wyższe niż w tym samym okresie roku 2025.

Dochody podatkowe wyniosły 295,7 mld zł, co odpowiada 51 proc. założonego na ten rok planu i oznacza wzrost o około 18,3 mld zł w stosunku do wykonania w okresie styczeń-lipiec 2025 roku.

Podatki pośrednie przyniosły 248 mld zł, w tym sama akcyza 52,3 mld zł, co oznacza wzrost o około 0,8 mld zł lub 1,7 proc. rok do roku. Dochody z podatku VAT wyniosły 192 mld zł i były wyższe o około 3,7 mld zł lub 2 proc. w stosunku do analogicznego okresu roku poprzedniego. Na wpływy z podatków pośrednich wpływ ma m.in. rządowy program CPN, czyli obniżenie stawek VAT i akcyzy, którego koszt szacowany jest na około 4,7 mld zł.

Podatek od osób prawnych przyniósł 52,1 mld zł, co oznacza wzrost aż o 28,9 proc. w stosunku do roku poprzedniego, na co wpływ miała m.in. wyższa stawka tego podatku dla banków. Z kolei dochody z podatku od osób fizycznych wyniosły minus 16,4 mld zł, co resort finansów tłumaczy wzrostem wysokości udziałów przekazanych samorządom.

Rok 2026 jest drugim rokiem funkcjonowania reformy dochodów jednostek samorządu terytorialnego. Udziały te w okresie styczeń-lipiec wyniosły 134,1 mld zł wobec 120,4 mld zł w 2025 roku, co stanowi wzrost o 11,4 proc.

Podatek bankowy w omawianym okresie przyniósł 4,4 mld zł dochodu do budżetu państwa. Dochody niepodatkowe wyniosły niemal 37 mld zł i były wyższe o około 1,4 mld zł w stosunku do wykonania w okresie styczeń-lipiec 2025 roku. Z tytułu aukcji uprawnień do emisji gazów cieplarnianych wpłynęła kwota w wysokości około 5,3 mld zł, co oznacza spadek o około 23 proc. w ujęciu rocznym, przy czym w lipcu wpływy te wyniosły około 0,7 mld zł.

Środki z Unii Europejskiej niepodlegające zwrotowi przyniosły 1,26 mld zł. Resort finansów przypomina, że zdecydowana większość środków z Brukseli nie jest księgowana po stronie dochodów budżetu państwa, lecz ewidencjonowana odrębnie w ramach budżetu środków europejskich.

Struktura wydatków i koszty obsługi długu

W strukturze wydatków budżetowych największą pojedynczą pozycją były koszty obsługi długu Skarbu Państwa, które wyniosły 46,6 mld zł z powodu rosnącego zadłużenia i wysokich stóp procentowych. Limit kosztów obsługi publicznego zadłużenia na ten rok ustalono na poziomie 90 mld zł, co jest wynikiem wyższym o ponad 19 proc. w porównaniu do roku poprzedniego.

Na łamach Zero.pl pisaliśmy już o tym, że pod względem kosztów obsługi długu plasujemy się w unijnej czołówce. Według danych Eurostatu wskaźnik kosztów obsługi zadłużenia w 2025 r. wyniósł w Polsce 4,5 proc., a wyższy poziom odnotowano jedynie w Rumunii, gdzie wyniósł on 5,2 proc.

Koszty obsługi długu rosną, ponieważ rosną zobowiązania Skarbu Państwa. Według szacunkowych danych MF, na koniec czerwca ich łączna kwota zbliżyła się do poziomu 2,2 bln zł. W ciągu miesiąca dług Skarbu Państwa zwiększył się o 53,7 mld zł.

W okresie styczeń-lipiec 2026 r. najwyższe kwotowo wydatki odnotowano w następujących częściach budżetu państwa: Zakład Ubezpieczeń Społecznych – w wysokości 108,4 mld zł, tj. 52,2 proc. planu, Obrona Narodowa – w wysokości 54,4 mld zł, tj. 45,7 proc. planu, Obsługa długu Skarbu Państwa – w wysokości 46,6 mld zł, tj. 51,8 proc. planu.

Dotacje dla Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wyniosły 35,8 mld zł, subwencje dla jednostek samorządu terytorialnego 35,2 mld zł, a rozliczenia z budżetem ogólnym UE z tytułu środków własnych, czyli polska składka, wyniosły 23,4 mld zł. Dotacje dla Funduszu Emerytalno-Rentownego zamknęły się kwotą 16,3 mld zł. Na zdrowie wydano 30,1 mld zł, a na sprawy wewnętrzne 28,1 mld zł.